Shloka 9
Brahmā’s Enumeration of Primacies (Ādi) and the Supremacy of Knowledge
Jñāna
द्विजवरो! पक्षियोंमें बाज, यज्ञोंमें उत्तम आहुति और सम्पूर्ण रेंगकर चलनेवाले जीवोंमें साँप श्रेष्ठ है ।।
vāyudeva uvāca | dvijavara! pakṣiṇāṃ bājaḥ, yajñeṣūttamāhutiḥ, samasta-reṅgacara-jīvānāṃ ca sarpaḥ śreṣṭhaḥ || kṛtam ādir yugānāṃ ca sarveṣāṃ nātra saṃśayaḥ | hiraṇyaṃ sarvaratnānām oṣadhīnāṃ yavās tathā ||
វាយុទេវបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ទ្វិជដ៏ប្រសើរ! ក្នុងចំណោមបក្សីទាំងឡាយ បក្សីហក់ (បាជ/ឥន្ទ្រី) ជាបឋម; ក្នុងចំណោមយញ្ញទាំងឡាយ អាហុតិដ៏ប្រសើរ ជាអំណោយល្អបំផុត; និងក្នុងចំណោមសត្វលូនទាំងអស់ ពស់ ជាអ្នកលេចធ្លោ។ ដូចគ្នានេះដែរ ក្រឹតយុគ (សត្យយុគ) ជាយុគដំបូងនៃយុគទាំងអស់—គ្មានសង្ស័យឡើយ។ ក្នុងចំណោមរត្នទាំងអស់ មាស ជាបឋម; ហើយក្នុងចំណោមធញ្ញជាតិ និងឱសថទាំងឡាយ ស្រូវបារ្លី (យវ) ជាបឋម។»
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a dharmic sense of ordered excellence: in every domain there are exemplars (best among birds, offerings, creatures, ages, gems, and grains). By recognizing such hierarchies, one aligns understanding with cosmic order (ṛta/dharma), especially affirming Kṛta/Satya Yuga as the primordial standard of righteousness.
Vāyudeva addresses a learned brāhmaṇa and delivers a compact, proverbial instruction. Rather than advancing action, the passage functions as a didactic catalogue of ‘foremost’ things, grounding the discussion in ritual values (yajña and āhuti) and cosmological time (the yugas).