Shloka 8
Brahmā’s Enumeration of Primacies (Ādi) and the Supremacy of Knowledge
Jñāna
श्येन: पतत्रिणामादियर्यज्ञानां हुतमुत्तमम् । सरीसृपाणां सर्वेषां ज्येष्ठ: सर्पो द्विजोत्तमा:
śyenaḥ patatriṇām ādiḥ yajñānāṃ hutam uttamam | sarīsṛpāṇāṃ sarveṣāṃ jyeṣṭhaḥ sarpo dvijottamāḥ ||
វាយុទេវបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ក្នុងចំណោមបក្សីទាំងឡាយ ស្យេន (បក្សីហក់/ឥន្ទ្រី) ជាបឋម; ក្នុងចំណោមយញ្ញទាំងឡាយ អាហុតិ (ការបូជាដាក់ក្នុងភ្លើង) ជាអំណោយដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។ ក្នុងចំណោមសត្វលូនទាំងអស់ ពស់ ជាចាស់ជាងគេ និងជាមេ—ឱ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមទ្វិជ។»
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a principle of ordered excellence: within each domain (birds, sacrifices, reptiles) there is a recognized ‘foremost’ exemplar. This reflects a dharmic view of the world as structured by gradations of merit, seniority, and function—used here as a didactic comparison to guide judgment about what is chief or authoritative.
Vāyu-deva is speaking to a brāhmaṇa (dvijottama), offering illustrative examples of preeminence—hawk among birds, oblation within sacrifice, serpent among creeping beings—likely to support a broader argument about rank, priority, or rightful authority in the surrounding discourse of the Ashvamedhika Parva.