Shloka 2
Brahmā’s Enumeration of Primacies (Ādi) and the Supremacy of Knowledge
Jñāna
अह: पूर्व ततो रात्रिमासा: शुक्लादय: स्मृता: । श्रवणादीनि ऋक्षाणि ऋतव: शिशिरादय:
ahaḥ pūrvaṃ tato rātrimāsāḥ śuklādayaḥ smṛtāḥ | śravaṇādīni ṛkṣāṇi ṛtavaḥ śiśirādayaḥ ||
វាយុបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ថ្ងៃមកមុន ហើយបន្ទាប់មកទើបមានយប់។ ដូចគ្នានេះដែរ ពាក់កណ្ដាលខែភ្លឺ (សុក្លបក្ស) ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាចំណុចដើមនៃខែ; នក្ខត្រ “ស្រាវណ” ត្រូវបានរាប់ថាជាលើកដំបូងក្នុងចំណោមនក្ខត្រ; ហើយរដូវ “សិសិរ” ត្រូវបានរាប់ថាជាលើកដំបូងក្នុងចំណោមរដូវទាំងឡាយ»។
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a principle of traditional ordering: in cycles of time and ritual reckoning, one part is conventionally treated as the ‘beginning’ (day before night; bright fortnight before dark; a named nakṣatra and season as starting points). It emphasizes accepted norms (smṛti) and cosmic regularity.
Vāyudeva is explaining how beginnings are determined in temporal cycles—day/night, fortnight/month, nakṣatras, and seasons—using familiar examples to establish a rule of precedence and conventional enumeration.