Shloka 5
Ahaṃkāra as the Second Creation: Brahmā’s Cosmological Instruction (अहंकार-प्राधान्येन सृष्टिवर्णनम्)
अहंकारेणाहरतो गुणानिमान् भूतादिरेवं सृूजते स भूतकृत् वैकारिक: सर्वमिदं विचेष्टते स्वतेजसा रज्जयते जगत् तथा
ahaṅkāreṇāharato guṇān imān bhūtādir evaṁ sṛjate sa bhūtakṛt | vaikārikaḥ sarvam idaṁ viceṣṭate svatejasā rajjayate jagat tathā ||
ព្រះវាយុមានព្រះបន្ទូលថា៖ «អាត្មា ដោយយកអហង្គារ ជាទីពឹង បង្កើតគុណទាំងនេះ ហើយបន្ទាប់មកយកវាមកជាកម្មសិទ្ធិសម្រាប់បទពិសោធន៍។ អ្នកបង្កើតសត្វលោក—ចាប់ពីធាតុទាំងឡាយ—បង្កើតសૃષ્ટិដូច្នេះ។ ជាក់ស្តែង ពិភពលោកដែលចលនា និងខិតខំទាំងមូលនេះ គ្រាន់តែជារូបនៃអហង្គារ ដែលជាមូលហេតុនៃវិការ; ហើយដោយអานุភាពរបស់វាផ្ទាល់ វាប្រែពណ៌សកលលោកទាំងមូលឲ្យពោរពេញដោយរាជស បណ្ដាលឲ្យរត់តាមបំណង និងការរីករាយ»។
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse explains a Sāṅkhya-style account: the ego-principle (ahaṅkāra) generates and appropriates the guṇas and thereby drives the active world. Ethically, it implies that desire-driven activity (rajas) arises from ego-identification; reducing ego-clinging supports restraint and clearer discernment.
Vāyudeva is speaking in a doctrinal passage, describing how creation and worldly activity proceed through the ego-principle and the guṇas, emphasizing that the restless, desire-oriented character of the world is propelled by rajas arising from ahaṅkāra.