Shloka 12
अलर्कोपाख्यानम् — Indriya-Nigraha and Yogic Victory
Mahābhārata 14.30
अलर्क उवाच इयं स्वादून् रसान् भुक्त्वा तानेव प्रतिगृध्यति । तस्माज्जिद्धां प्रति शरान् प्रतिमोक्ष्याम्पहं शितान्
alarka uvāca: iyaṃ svādūn rasān bhuktvā tān eva pratigṛdhyati | tasmāj jihvāṃ prati śarān pratimokṣyāmy ahaṃ śitān ||
អលរកៈ បាននិយាយថា៖ «អណ្ដាតនេះបានស៊ីរសជាតិឆ្ងាញ់ហើយ ក៏នៅតែប្រាថ្នាចង់បានរសទាំងនោះម្ដងទៀត។ ដូច្នេះ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងបាញ់ព្រួញមុតរបស់ខ្ញុំទៅលើអណ្ដាតនេះឯង»។
अलर्क उवाच
Educational Q&A
Repeated desire is sustained by the senses themselves; ethical discipline targets the source of craving (the tongue/appetite) rather than endlessly pursuing pleasurable objects.
Alarka personifies the tongue as a persistent seeker of pleasure and declares a dramatic resolve to ‘shoot arrows’ at it—an image for forcefully restraining appetite and conquering desire through inner austerity.