Shloka 13
Mokṣa-dharma Yoga-Upadeśa: Equanimity, Sense-Restraint, and Vision of the Ātman (आत्मदर्शन-योगोपदेशः)
सर्वसंस्कारनिर्मुक्तो निर्द्धन्द्रो निष्परिग्रह: । तपसा इन्द्रियग्रामं यश्नरेन्मुक्त एव सः
sarvasaṃskāranirmukto nirdvandvo niṣparigrahaḥ | tapasendriyagrāmaṃ yaśnarenmukta eva saḥ ||
ព្រះព្រាហ្មណ៍បានមានព្រះវាចា៖ អ្នកណាបានបោះចោលសំស្ការៈ និងទម្លាប់ចាស់ទាំងអស់ រួចផុតពីគូប្រឆាំង និងពីការកាន់កាប់ ហើយដោយតបស្យា បានគ្រប់គ្រងក្រុមអង្គញាណទាំងមូល ដើរទៅដោយចិត្តមិនជាប់ពាក់ អ្នកនោះគួរត្រូវបានចាត់ទុកថា បានរួចផុតរួចហើយ។
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Liberation is characterized not by external status but by inner freedom: release from conditioning (saṃskāra), equanimity beyond dualities (nirdvandva), non-possessiveness (niṣparigraha), and disciplined mastery of the senses through tapas, enabling unattached conduct in the world.
In Ashvamedhika Parva, a brāhmaṇa voice presents a didactic teaching on the marks of a liberated person, defining mokṣa-oriented life through renunciation, sense-restraint, and equanimity rather than ritual or social identity.