Shloka 12
Mokṣa-dharma Yoga-Upadeśa: Equanimity, Sense-Restraint, and Vision of the Ātman (आत्मदर्शन-योगोपदेशः)
विहाय सर्वसंकल्पान् बुद्ध्या शारीरमानसान् | शनैर्निर्वाणमाप्रोति निरिन्धन इवानल:
vihāya sarvasaṅkalpān buddhyā śārīra-mānasān | śanair nirvāṇam āpnoti nirindhana ivānalaḥ ||
ព្រះព្រាហ្មណ៍បានមានព្រះវាចា៖ អ្នកណា ដោយប្រាជ្ញាវិនិច្ឆ័យ បោះបង់សេចក្តីសម្រេច និងការបង្កើតគំនិតទាំងអស់—ទាំងដែលពឹងផ្អែកលើរាងកាយ និងទាំងដែលកើតក្នុងចិត្ត—អ្នកនោះនឹងឈានទៅកាន់និរវាណ និងសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់បន្តិចម្តងៗ ដូចភ្លើងដែលគ្មានឥន្ធនៈ ហើយលង់ចុះទៅក្នុងសន្តិភាព។
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that liberation-like peace arises from steadily relinquishing all saṅkalpas (intentional mental constructions)—both bodily-driven and purely mental—through buddhi (discernment). When craving and planning cease, the mind naturally cools, like a fire that goes out when no fuel is supplied.
A brāhmaṇa speaker is instructing the listener on an inner discipline: withdrawing support from bodily and mental impulses and letting agitation subside gradually. The image of a fuel-less fire conveys a process of quieting rather than a sudden external event.