Shloka 113
धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति व्यवहार-रक्षा-नियमनोपदेशः | Dhṛtarāṣṭra’s Instruction on Administration, Punishment, and Daily Governance
याचितो य: पुरास्माभि: पश्य कालस्य पर्ययम् । “महाबाहो! सौभाग्यकी बात है कि आज राजा धृतराष्ट्र हमलोगोंसे धनकी याचना करते हैं। समयका उलट-फेर तो देखिये। पहले हमलोग जिनसे याचना करते थे
yācito yaḥ purāsmābhiḥ paśya kālasya paryayam | mahābāho! saubhāgyakī bāta hai ki āja rājā dhṛtarāṣṭra hamalogoṃse dhanakī yācanā karate haiṃ | samayakā ulaṭa-phera to dekhiye | pahale hamaloga jinase yācanā karate the, āja ve hī hamase yācanā karate haiṃ |
វៃសម្បាយនៈ បាននិយាយថា៖ «ចូរមើលការប្រែប្រួលដែលកាលវេលាបង្កើតឡើង។ អ្នកដែលយើងធ្លាប់ទៅសុំ—ឱ មហាបាហូ (អ្នកមានដៃខ្លាំង)—ថ្ងៃនេះ ព្រះបាទ ធ្រឹតរាស្ត្រ ទ្រង់វិញសុំទ្រព្យពីយើង។ ចូរមើលថា សំណាងបង្វិលយ៉ាងដូចម្តេច៖ អ្នកដែលយើងធ្លាប់សុំជំនួយ ពេលនេះវិញមកសុំជំនួយពីយើង»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kāla-paryaya—the inevitable reversal brought by time—urging humility and ethical awareness: status and dependence can change, so one should not be arrogant in prosperity nor despair in adversity.
Vaiśampāyana remarks on an ironic turn: King Dhṛtarāṣṭra, once the one from whom others sought favors, is now in a position of need and asks the others for wealth, illustrating the shifting nature of worldly power.