Shloka 93
Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्
यातुधान्युवाच नामनैरुक्तमेतत् ते दुःखव्याभाषिताक्षरम् | नैतद् धारयितुं शक््यं गच्छावतर पद्मिनीम्
yātudhāny uvāca nāma-nairuktam etat te duḥkha-vyābhāṣitākṣaram | na etad dhārayituṁ śakyaṁ gacchāvatara padminīm ||
យាតុធានី បាននិយាយថា៖ «ឱ មហាមុនី! ការពន្យល់នាមរបស់លោកតាមនិរុត្តិវិទ្យានេះ មានព្យាង្គដែលឈឺចាប់សម្រាប់ខ្ញុំក្នុងការបញ្ចេញសំឡេង។ ខ្ញុំមិនអាចចងចាំវាបានទេ។ ដូច្នេះ សូមទៅចុះ—ចូលទៅក្នុងស្រះដែលពោរពេញដោយផ្កាឈូក»។
विश्वामित्र उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight of speech and comprehension: sacred or meaningful explanations (such as a name’s derivation) demand inner fitness—clarity, discipline, and receptivity. When a hostile or unprepared mind finds even the syllables ‘painful,’ it signals a moral-spiritual mismatch rather than a flaw in the teaching.
A Yātudhānī responds to Viśvāmitra’s explanation of his name, claiming she cannot even pronounce or remember its syllables. She then directs him to proceed and enter a lotus-filled lake, moving the episode toward a test or turning point involving the pond.