Shloka 44
Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्
(भत्रिरुवाच न जातु काम: कामनामुपभोगेन शाम्यति । हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते ।।
atrir uvāca—na jātu kāmaḥ kāmānām upabhogena śāmyati | haviṣā kṛṣṇavartmeva bhūya evābhivardhate || jagadagnir uvāca—pratigrahe saṃyamo vai tapo dhārayate dhruvam | tad dhanaṃ brāhmaṇasyeha lubhyamānasya visravet ||
អត្រីៈ បានមានពាក្យថា៖ បំណងប្រាថ្នាមិនដែលស្ងប់ស្ងាត់ដោយការរីករាយនឹងវត្ថុដែលចង់បានឡើយ; ដូចភ្លើងដែលបានបន្ថែមដោយឃី វាកាន់តែឆេះខ្លាំងឡើង។ ចាមដគ្និ (Jagadagni) បានមានពាក្យថា៖ ដោយមិនទទួលអំណោយទេ ព្រះព្រាហ្មណ៍អាចរក្សាសម្យម និងការតបស្យា (tapas) របស់ខ្លួនឲ្យមានសុវត្ថិភាព។ តបស្យានោះហើយជាទ្រព្យពិតរបស់ព្រាហ្មណ៍នៅទីនេះ; តែអ្នកដែលលោភលន់ទ្រព្យលោកិយ ទ្រព្យតបស្យានោះនឹងហូរចេញ ហើយបាត់បង់។
विश्वामित्र उवाच
Educational Q&A
Indulgence does not extinguish desire; it intensifies it, like fire growing when fed with ghee. Therefore, restraint—especially a brāhmaṇa’s restraint from accepting gifts and from greed—is presented as essential to preserve tapas, which is declared to be the brāhmaṇa’s true wealth.
Within a didactic sequence of teachings in Anuśāsana-parvan, sages’ voices are cited: Atri offers a moral analogy about desire, and Jagadagni follows with a rule of conduct for brāhmaṇas—warning that accepting gifts and craving worldly wealth undermines self-control and causes one’s accumulated austerity to dissipate.