Shloka 18
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
षष्टिं काण: शतं षण्ढ: श्रित्री यावत्प्रपश्यति । पंक््त्यां समुपविष्टायां तावद् दूषयते नृप
ṣaṣṭiṁ kāṇaḥ śataṁ ṣaṇḍhaḥ śvitri yāvat prapaśyati | paṅktyāṁ samupaviṣṭāyāṁ tāvad dūṣayate nṛpa rājān |
ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះរាជា! គេបង្រៀនថា នៅពេលមនុស្សអង្គុយជួរបរិភោគរួមគ្នា មនុស្សភ្នែកម្ខាង នឹងធ្វើឲ្យសៅហ្មងដល់៦០នាក់; មនុស្សខ្វះសមត្ថភាពបុរស នឹងធ្វើឲ្យសៅហ្មងដល់១០០នាក់; ហើយអ្នកមានរោគកោឋស (ស្បែកស) នឹងធ្វើឲ្យសៅហ្មងដល់អ្នកទាំងអស់ដែលគេអាចមើលឃើញ។ នេះគឺដើម្បីរំលេចការប្រុងប្រយ័ត្នផ្នែកពិធី និងសង្គម ក្នុងអំពើរួម ដើម្បីឲ្យពិធីធម៌បរិសុទ្ធមិនត្រូវចាត់ថាបានខូចខាត»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse conveys a dharma-śāstric notion that communal rites—especially shared dining—are considered vulnerable to ‘ritual taint’ from certain stigmatized conditions, emphasizing vigilance about purity rules in collective observances.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing the king on dharma and proper conduct; here he cites a traditional rule about how impurity is thought to spread within a seated dining line, using numerical measures to underline the seriousness of maintaining ritual order.