Shloka 20
Brāhmaṇa-vandana: Criteria for Veneration, Disciplined Speech, and Protective Kingship (अनुशासनपर्व, अध्याय ८)
यथा भार्त्राश्रियो धर्म: स्त्रीणां लोके युधिष्ठिर । स देव: सा गतिर्नन्या क्षत्रियस्य तथा द्विजा:
yathā bhartṛ-āśrayo dharmaḥ strīṇāṃ loke yudhiṣṭhira | sa devaḥ sā gatir nānyā kṣatriyasya tathā dvijāḥ ||
ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ដូចដែល យុធិṣ្ឋិរា ក្នុងលោកនេះ ធម៌របស់ស្ត្រីត្រូវបានយល់ថាស្ថិតលើស្វាមី—ស្វាមីតែមួយគត់ជាទេវតារបស់នាង និងជាទីពឹងខ្ពស់បំផុត ដោយគ្មានទីទៅចុងក្រោយផ្សេងទៀត—ដូច្នោះដែរ សម្រាប់ក្សត្រីយៈ ការបម្រើ និងការគោរពចំពោះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ គឺជាធម៌អធិបតី។ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយជាទេវតារបស់គាត់ និងជាទីពឹងខ្ពស់បំផុត; មិនមានអ្វីផ្សេងទៀតទេ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma frames dharma as a relationship of acknowledged dependence and reverence: as a wife’s social-religious duty is portrayed as centered on her husband as ‘deva’ and ‘gati’, so a kṣatriya’s highest duty is to honor and serve brāhmaṇas, treating them as the primary spiritual authority and refuge.
In the Anuśāsana Parva’s instruction section, Bhīṣma continues advising Yudhiṣṭhira on proper conduct and social duties. Here he uses an analogy to emphasize the kṣatriya’s obligation to support and defer to brāhmaṇas as part of maintaining dharma in society.