Shloka 25
गोप्रदानगुणाः तथा कपिलागोविधानम्
Merits of Cow-Gift and the Origin-Account of Kapilā Cows
वैश्यस्यैते यदि गुणास्तस्य पठचशतं भवेत् । शूद्रस्यापि विनीतस्य चतुर्भागफलं स्मृतम्
vaiśyasyāite yadi guṇās tasya pañcaśataṁ bhavet | śūdrasyāpi vinītasya caturbhāgaphalaṁ smṛtam |
ភីෂ្មៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បើវៃശ്യៈមានគុណធម៌ដូចនេះ ផលបុណ្យត្រូវរាប់ជាប្រាំរយ (គោ) ទោះបីសកម្មភាពខាងក្រៅគ្រាន់តែបរិច្ចាគគោមួយក្បាលក៏ដោយ។ ហើយសម្រាប់សូទ្រៈដែលមានវិន័យ និងទន់ភ្លន់ ផលត្រូវចងចាំថា ជាចំណែកមួយភាគបួន—ស្មើនឹងគោពីររយហាសិបក្បាល។ គោលបំណងគឺថា គុណធម៌របស់អ្នកបរិច្ចាគ—ការគ្រប់គ្រងខ្លួន ការទាបទន់ និងការប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ—ធ្វើឲ្យតម្លៃវិញ្ញាណនៃទាន លើសពីមាត្រដ្ឋានវត្ថុ»។
पितामह उवाच
Educational Q&A
The merit of a gift is not determined only by the object given, but by the giver’s inner virtues and discipline; ethical refinement increases the spiritual fruit even for those outside the Brahmin class.
In Bhīṣma’s instruction on dāna-dharma in the Anuśāsana Parva, he explains graded results of cow-gifting: a virtuous Vaiśya gains merit equated to five hundred cows, and a humble, well-disciplined Śūdra gains a quarter-share of the Brahmin-standard merit (stated as two hundred and fifty cows in the received explanation).