Shloka 10
Go-apahāra (Cattle Theft), Go-dāna (Cow-Gift), and Suvarṇa-dakṣiṇā (Gold Fee): Karmic Consequence and Purificatory Merit
Devanagari script
नृगस्ततोअ<ब्रवीत् कृष्णं ब्राह्मणस्याग्निहोत्रिण: । प्रोषितस्य परिभ्रष्टा गौरेका मम गोधने
Translation
បន្ទាប់មក នೃគៈបានទូលព្រះក្រឹષ્ણថា៖ «ព្រះអម្ចាស់! មានព្រះព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ ជាអ្នកបូជាអគ្និហោត្រ បានធ្វើដំណើរទៅប្រទេសឆ្ងាយ។ គាត់មានគោមួយក្បាល; ថ្ងៃមួយ វារត់ចេញពីទីកន្លែងរបស់វា ហើយចូលមករួមជាមួយហ្វូងគោរបស់ខ្ញុំ»។
Word by Word
नृगःNṛga (the king)
नृगः:
Karta
TypeNoun
Rootनृग
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
कृष्णम्to Kṛṣṇa
कृष्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Accusative, Singular
ब्राह्मणस्यof a Brahmin
ब्राह्मणस्य:
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Genitive, Singular
अग्निहोत्रिणःof an Agnihotrin (one who maintains the agnihotra)
अग्निहोत्रिणः:
TypeNoun
Rootअग्निहोत्रिन्
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रोषितस्यof one who had gone away (was abroad)
प्रोषितस्य:
TypeAdjective
Rootप्रोषित
FormMasculine, Genitive, Singular
परिभ्रष्टाhaving strayed, wandered off
परिभ्रष्टा:
Karta
TypeAdjective
Rootपरिभ्रष्ट
FormFeminine, Nominative, Singular
गौःa cow
गौः:
Karta
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Nominative, Singular
एकाone, single
एका:
TypeAdjective
Rootएक
FormFeminine, Nominative, Singular
ममmy, of me
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular, 1st
गोधनेin (my) herd/wealth of cows
गोधने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगोधन
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes