Shloka 22
दानफलप्रकरणम् — उपानहदानं, तिलदानं, भूमिदानं, गोदानं, अन्नदानं च
Gifts and Their Stated Results: Footwear, Sesame, Land, Cows, and Food
प्राचीनकालके लोग सदा यह मानते रहे हैं कि जो अश्वमेधयज्ञ करता है अथवा जो श्रेष्ठ पुरुषको पृथ्वीदान करता है, इन दोनोंमें बहुत कम अन्तर है ।।
bhīṣma uvāca | api cet sukṛtaṁ kṛtvā śaṅkerann api paṇḍitāḥ | aśaṅkyam ekam evaitad bhūmidānam anuttamam ||
ភីស្មៈបានមានព្រះវាចា៖ តាមប្រពៃណីបុរាណ គេថា ការធ្វើអស្វមេធ (Aśvamedha) និងការបរិច្ចាគដីដល់បុរសសមគួរ មានគុណសម្បត្តិខុសគ្នាតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។ ហើយទោះបីមនុស្សបានធ្វើកុសលកម្មណាមួយ ក៏អាចមានសូម្បីតែអ្នកប្រាជ្ញសង្ស័យអំពីផលរបស់វាបាន; ប៉ុន្តែមានតែសកម្មភាពតែមួយនេះ—ទានដីដ៏លើសគេ—ដែលគ្មាននរណាអាចសង្ស័យអំពីផលរបស់វាបានឡើយ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that while the fruits of many good deeds can be debated or doubted, the gift of land (bhūmidāna) is regarded as uniquely certain and unsurpassed in merit—so authoritative in dharma-tradition that its beneficial result is considered beyond dispute.
In Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Bhishma is advising Yudhiṣṭhira about the hierarchy of meritorious acts. He contrasts grand royal rites like the Aśvamedha with charitable giving, emphasizing that land-gift to a worthy recipient is treated as an exceptionally powerful and reliable source of religious merit.