Shloka 6
Bhūmi-dānasya Māhātmya
The Pre-eminence of Land-Gift
Devanagari script
धर्मस्यार्थस्य कामस्य फलमाहुर्मनीषिण: । तडागसुकृतं देशे क्षेत्रमेक॑ महाश्रयम्
Translation
ភីṣ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បណ្ឌិតទាំងឡាយនិយាយថា ការសាងសង់ស្រះទឹកមួយនៅក្នុងស្រុក ឬភូមិ នាំមកនូវផលនៃធម៌ អត្ថ និងកាម ទាំងបី។ ហើយទីកន្លែងដែលត្រូវបានតុបតែងដោយស្រះទឹក នោះជាជម្រកដ៏ធំសម្រាប់សត្វមានជីវិតទាំងអស់»។
Word by Word
धर्मस्यof dharma (righteousness)
धर्मस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Genitive, Singular
अर्थस्यof artha (wealth/benefit)
अर्थस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Genitive, Singular
कामस्यof kāma (desire/pleasure)
कामस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Genitive, Singular
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Accusative, Singular
आहुःthey say
आहुः:
Karta
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect (Paroksha), Third, Plural
मनीषिणःthe wise (sages)
मनीषिणः:
Karta
TypeNoun
Rootमनीषिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
तडागa pond/tank
तडाग:
Karta
TypeNoun
Rootतडाग
FormNeuter, Nominative, Singular
सुकृतम्well-made (constructed well)
सुकृतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसु-कृत
FormNeuter, Nominative, Singular
देशेin a region/place
देशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेश
FormMasculine, Locative, Singular
क्षेत्रम्a tract/field; place
क्षेत्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेत्र
FormNeuter, Nominative, Singular
एकम्one/single
एकम्:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormNeuter, Nominative, Singular
महाश्रयम्a great refuge/support
महाश्रयम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहाश्रय
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes