Shloka 38
दैव–पुरुषकार-प्रश्नः
Daiva–Puruṣakāra Inquiry: Fate and Human Effort
गोप्रदानेन मिथ्या च ब्राह्मणेभ्यो महामखे । पुरा नृगश्न राजर्षि: कूकलासत्वमागत:
gopradānena mithyā ca brāhmaṇebhyo mahāmakhe | purā nṛgaś ca rājarṣiḥ kūkalāsatvam āgataḥ ||
ភីෂ្មៈបានមានពាក្យថា៖ ក្នុងកាលបុរាណ ព្រះរាជឥសី ន្រឹគ (Nṛga) ជាអ្នកឧបត្ថម្ភដ៏ធំ។ ម្តងក្នុងយញ្ញៈដ៏មហិមា ពេលប្រគេនគោជាទានដល់ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ បានកើតកំហុសមួយ—គឺបានប្រគេនគោដដែលជាទានម្ដងទៀត។ ដោយហេតុនោះ ព្រះអង្គត្រូវទៅកើតជាកង្កែបជញ្ជក់ (ជាសត្វក្រពើតូច/កង្កែបជញ្ជក់) គឺជាយូនីសត្វក្រពើជញ្ជក់។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបង្ហាញថា សូម្បីអ្នកឧបត្ថម្ភល្បីល្បាញក៏ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នយ៉ាងម៉ត់ចត់ក្នុងទាន; កំហុសដែលធ្វើឲ្យអ្នកទទួលរងគ្រោះ ឬត្រូវអយុត្តិធម៌—ដូចជាប្រគេនគោដដែលពីរដង—អាចនាំមកនូវផលកម្មធ្ងន់ធ្ងរ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dāna must be accurate and non-injurious: even an unintended mistake in a sacred gift—especially one that wrongs a recipient—can produce serious karmic results. Good intention does not fully cancel the ethical duty of carefulness and fairness.
Bhīṣma cites an ancient example: the royal sage Nṛga, though famed for generosity, once made an error while donating cows to Brahmins during a great sacrifice (apparently giving the same cow twice). Because of that fault, he later fell into the condition of a lizard.