Shloka 1
अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission
ऑपन-माज बछ। अ-आकऋातज त्रिपञज्चशत्तमो<् ध्याय: च्यवन मुनिके द्वारा राजा-रानीके धैर्यकी परीक्षा और उनकी सेवासे प्रसन्न होकर उन्हें आशीर्वाद देना युधिछिर उवाच तस्मिन्नन्तर्हिते विप्रे राजा किमकरोत् तदा । भार्या चास्य महाभागा तनमे ब्रूहि पितामह
Yudhiṣṭhira uvāca: tasminn antarhite vipre rājā kim akarot tadā | bhāryā cāsya mahābhāgā tan me brūhi pitāmaha ||
យុធិષ્ઠិរៈបានសួរ៖ «ពេលព្រះព្រាហ្មណមុនីនោះលាក់ខ្លួនបាត់ពីទស្សនៈ ព្រះមហាក្សត្របានធ្វើអ្វីនៅពេលនោះ? ហើយព្រះមហេសីដ៏ប្រសើរ មានសំណាងរបស់ទ្រង់ បានធ្វើអ្វី? ព្រះតាបិតាមហៈ សូមប្រាប់ខ្ញុំផង»។
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse models dhārmic inquiry: Yudhiṣṭhira seeks a precise account of how rulers should act after a sage’s test or intervention, emphasizing that ethical learning begins with careful questioning about conduct (ācāra) and responsibility.
Yudhiṣṭhira asks Bhīṣma to continue the story: after the brāhmaṇa sage vanished, he wants to know what actions were taken by the king and by the king’s virtuous queen.