Shloka 23
च्यवन-कुशिक-संवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Hospitality, Service, and Lineage Questions
भीष्म उवाच आत्मवत् तस्य कुर्वीत संस्कारं स्वामिवत् तथा । त्यक्तो मातापितृभ्यां यः सवर्ण प्रतिपद्यते
bhīṣma uvāca | ātmavat tasya kurvīta saṃskāraṃ svāmivat tathā | tyakto mātāpitr̥bhyāṃ yaḥ savarṇaḥ pratipadyate |
ភីष្ម បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «គេគួរធ្វើសំស្ការ (saṃskāra) សម្រាប់កុមារនោះ ដូចធ្វើសម្រាប់កូនរបស់ខ្លួនឯង—ដូចធ្វើសម្រាប់អ្នកស្ថិតក្រោមការថែទាំដោយសិទ្ធិ។ កុមារដែលត្រូវម្តាយឪពុកបោះបង់ នឹងត្រូវចាត់ទុកថាស្ថិតក្នុងវណ្ណៈ (varṇa) របស់អ្នកអាណាព្យាបាលដែលទទួលយក និងចិញ្ចឹមគាត់; ដូច្នេះ ឪពុកចិញ្ចឹមគួរធ្វើពិធីសំស្ការតាមវណ្ណៈរបស់ខ្លួន»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
If parents abandon a child and a guardian accepts and maintains him, the guardian bears dharmic responsibility to perform the child’s saṃskāras properly, treating him as one’s own; the child is socially reckoned to the guardian’s varna for purposes of rites and formation.
In Bhishma’s dharma-instruction (Anushasana Parva), he lays down a rule concerning an abandoned child: once taken in by a protector, the child’s ritual upbringing and social classification for rites follow the protector who assumes care.