Shloka 14
Varṇasaṃkara: Causes, Classifications, and Conduct-based Recognition (वर्णसंकरः—हेतु-जाति-आचारनिर्णयः)
अन्यत्र जामया सार्ध प्रजानां पुत्र ईहते । दुहितान्यत्र जातेन पुत्रेणापि विशिष्यते
anyatra jāmayā sārdhaṁ prajānāṁ putra īhate | duhitānyatra jātena putreṇāpi viśiṣyate ||
ភីෂ្មៈបានពន្យល់ថា៖ «ជាទូទៅ គេប្រាថ្នាកូនប្រុសសម្រាប់បន្តវង្ស។ ប៉ុន្តែក្នុងករណីពិសេស កូនស្រី—ជាពិសេសកូនស្រីដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ឲ្យបំពេញតួនាទីដូចកូនប្រុស—អាចមានស្ថានៈ និងសិទ្ធិលើមរតកខ្ពស់ជាង។ ទោះបីបន្ទាប់មកមានកូនប្រុសកើតឡើង កូនស្រីដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជា ‘កូនប្រុស’ នោះ ក៏នៅតែជាសហមរតកជាមួយគាត់។ ហើយបើប្រៀបនឹងកូនប្រុសចិញ្ចឹម កូនស្រីសាច់ឈាមរបស់ខ្លួន ត្រូវបានចាត់ទុកថាមានសិទ្ធិ និងកិត្តិយសលើទ្រព្យបិតាខ្ពស់ជាង»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma states that while a son is generally sought for lineage, there are exceptions where a daughter—especially one accepted as fulfilling the son’s role—can share or even take precedence in inheritance, and a biological daughter can be regarded as superior to an adopted son in claim.
In the Anushasana Parva’s dharma-instruction setting, Bhishma is laying down nuanced rules about heirs and succession, clarifying exceptional cases involving a daughter treated as a son and comparisons between a natural daughter and an adopted son.