Shloka 19
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
युधिछिर उवाच शुल्कमन्येन दत्तं स्याद् ददानीत्याह चापर: । बलादन्य: प्रभाषेत धनमन्य: प्रदर्शयेत्
yudhiṣṭhira uvāca— śulkam anyena dattaṃ syād dadānīty āha cāparaḥ | balād anyaḥ prabhāṣeta dhanam anyaḥ pradarśayet |
យុធិષ્ઠិរ បានទូលសួរ៖ «ឱ ព្រះអយ្យកោ! ប្រសិនបើបុរសម្នាក់បានបង់ថ្លៃកូនក្រមុំរួចហើយ ម្នាក់ទៀតបានធ្វើឲ្យការភ្ជាប់ពាក្យរឹងមាំដោយសន្យាថា ‘ខ្ញុំនឹងបង់’ ម្នាក់ទៀតនិយាយថានឹងយកនាងដោយកម្លាំង ហើយម្នាក់ទៀតបង្ហាញទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនជាង ដើម្បីទាក់ទាញចិត្តសាច់ញាតិរបស់នាង—ខណៈដែលបុរសទីប្រាំបានធ្វើពិធីចាប់ដៃ (pāṇigrahaṇa) រួចហើយ—តាមធម្មៈ នារីនោះគួរត្រូវបានចាត់ទុកជាប្រពន្ធរបស់អ្នកណា? យើងចង់ដឹងគោលការណ៍ពិតក្នុងរឿងនេះ។ សូមព្រះអង្គជាភ្នែក និងជាអ្នកណែនផ្លូវដល់យើង»។
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-legal problem: when multiple men assert competing claims over a maiden through payment, promise, wealth inducement, coercion, or completed ritual, which claim is valid. It invites a principled hierarchy of legitimacy—privileging lawful procedure and completed sacramental acts over mere promises, bribery, or force.
In Anuśāsana Parva, Yudhiṣṭhira consults Bhīṣma on subtle points of conduct. Here he presents a complex marriage dispute with several claimants and asks Bhīṣma to determine, according to dharma, who should be regarded as the rightful husband.