Shloka 30
Vipula’s Yogic Protection of the Guru’s Household (विपुलस्य योगरक्षा / Vipulasya Yogarakṣā)
यतश्न भूतानि महान्ति पठ्च यतश्न लोका विहिता विधात्रा । यतः पुमांस: प्रमदाश्च निर्मिता- स्तदैव दोषा: प्रमदासु नारद
yataś ca bhūtāni mahānti pañca yataś ca lokā vihitā vidhātrā | yataḥ pumāṁsaḥ pramadāś ca nirmitās tadaiva doṣāḥ pramadāsu nārada nārada ||
ភីស្មៈ «ពីប្រភពដដែលដែលធាតុធំទាំងប្រាំកើតឡើង; ពីប្រភពដែលព្រះវិធាតាបានកំណត់ និងបង្កើតលោកទាំងអស់; ហើយពីប្រភពដែលបុរស និងស្ត្រីត្រូវបានបង្កើត—ពីប្រភពដដែលនោះផងដែរ ឱ នារទៈ កំហុសទាំងនេះក្នុងស្ត្រីក៏ត្រូវបានច្នៃឡើង។ ដូច្នេះ ក្នុងវចនានេះ វាត្រូវបានបង្ហាញថាជាលក្ខណៈធម្មជាតិដែលគេយល់ថាមាននៅក្នុងស្ត្រី»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames certain alleged 'faults' in women as part of the created order itself: just as the elements, worlds, and human beings arise from the Creator, so too (in this speaker’s portrayal) do these tendencies. Ethically, it functions as a justificatory claim within a didactic discussion, presenting the traits as inherent rather than accidental.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing and responding within a broader moral-legal discourse. Here he addresses the sage Nārada and makes a cosmological argument: the same creative source that produced the cosmos and humanity also produced the characteristics he is attributing to women.