Shloka 15
Adhyāya 39 — Yudhiṣṭhira’s inquiry on attachment (saṅga) and relational restraint
अपि च ज्ञानसम्पन्न: सर्वान् वेदान् पितुर्गृहि । श्लाघमान इवाधीयादू ग्राम्य इत्येव त॑ विदु:
api ca jñāna-sampannaḥ sarvān vedān pitur gṛhe | ślāghamāna ivādhīyād grāmya ity eva taṃ viduḥ ||
ម្យ៉ាងទៀត ទោះបុរសម្នាក់មានចំណេះដឹងពេញលេញ ហើយសិក្សាវេទទាំងអស់នៅក្នុងផ្ទះឪពុក—ហាក់ដូចជាគួរឲ្យសរសើរ—ក៏អ្នកប្រាជ្ញនៅតែចាត់ទុកគាត់ថា «ជនជាតិភូមិ» ប៉ុណ្ណោះ។ អត្ថន័យធម៌ដែលលាក់នោះគឺ៖ ភាពល្អឥតខ្ចោះក្នុងការសិក្សាវេទ ស្ថិតនៅក្នុងការជាសិស្សមានវិន័យក្រោមគ្រូ (គុរុ) អត់ធ្មត់ទុក្ខលំបាកនៅផ្ទះគ្រូ មិនមែនសិក្សាសុខស្រួលនៅផ្ទះទេ។
सोम उवाच
Educational Q&A
Vedic learning is not measured only by the amount studied, but by the disciplined mode of study: true refinement comes from brahmacarya under a guru, with humility and hardship, not from comfortable study at one’s parental home.
Soma states a social-ethical judgment about education: even a knowledgeable person who studies the Vedas at his father’s house is still labeled ‘grāmya’ by the learned, implying that proper training requires residence and service in the teacher’s household.