Shloka 27
पात्रलक्षण-परिक्षा (Pātra-Lakṣaṇa Parīkṣā) — Criteria for a Worthy Recipient
पश्य चन्द्रे कृतं लक्ष्म समुद्रो लवणोदकः: । तथा भगसहस््रेण महेन्द्र: परिचिल्वित:
paśya candre kṛtaṃ lakṣma samudro lavaṇodakaḥ | tathā bhagasahasreṇa mahendraḥ paricilvitaḥ ||
វាយុមានព្រះបន្ទូលថា៖ «មើលចុះ—ដោយអំណាចព្រាហ្មណ៍ បានដាក់ស្នាមមង្វាក់លើព្រះចន្ទ; បានធ្វើឲ្យទឹកសមុទ្រក្លាយជាប្រៃ; ហើយបានបង្កើតសញ្ញា ‘ភគ’ មួយពាន់លើព្រះកាយមហេន្ទ្រ (ឥន្ទ្រ)។ បន្ទាប់មក ដោយឥទ្ធិពលដដែលនោះ សញ្ញាទាំងនោះបានប្រែជាភ្នែក ហេតុនេះឯង ឥន្ទ្រ—សតក្រតុ—បានល្បីថា ‘សហស្រាក្ស’ (ពាន់ភ្នែក)»។
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical potency attributed to Brāhmaṇical tapas and speech: it can impose consequences on even cosmic entities, and it also has the capacity to transmute misfortune into a new, meaningful form—suggesting responsibility in the use of spiritual power and the possibility of redemptive transformation.
Vāyu points to well-known mythic outcomes credited to Brāhmaṇas’ influence: a blemish on the Moon, the ocean becoming salt-water, and Indra being marked with a thousand ‘bhaga’ signs that later become ‘eyes’, explaining Indra’s epithet ‘Sahasrākṣa’ (thousand-eyed).