Shloka 57
तीर्थवंशोपदेशः
Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters
(व्रतानां पारणार्थाय गुर्वर्थे यज्ञदक्षिणाम् । निवेशार्थ च विद्वांसस्तेषां दत्त महाफलम् ।।
vratānāṁ pāraṇārthāya gurvarthē yajñadakṣiṇām | niveśārthaṁ ca vidvāṁsas teṣāṁ dattaṁ mahāphalam || pitroś ca rakṣaṇārthāya putradārārtham eva vā | mahāvyādhivimokṣāya teṣu dattaṁ mahāphalam || bālāḥ striyaś ca vāñchanti subhaktaṁ cāpy asādhanāḥ | svargam āyānti dattvaiṣāṁ nirayān nopayānti te || kṛtasarvasvaharaṇā nirdōṣāḥ prabhaviṣṇubhiḥ | spṛhayanti ca bhuktvānnaṁ teṣu dattaṁ mahāphalam ||
ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ ទានដែលឲ្យដល់អ្នកប្រាជ្ញដែលស្វែងរកទ្រព្យដើម្បីបញ្ចប់វ្រតរបស់ខ្លួន ដើម្បីបង់គ្រូទក្ខិណា ដើម្បីបង់យញ្ញទក្ខិណា ឬដើម្បីបង្កើតគ្រួសារ និងរៀបការ—បង្កើតផលបុណ្យធំធេង។ ដូចគ្នានេះ ទានដែលឲ្យដល់អ្នកដែលស្វែងរកទ្រព្យដើម្បីការពារឪពុកម្តាយ ដើម្បីចិញ្ចឹមភរិយា និងកូនៗ ឬដើម្បីរួចផុតពីជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ក៏មានគុណធំ។ ពេលកុមារ និងស្ត្រី ដែលខ្វះគ្រប់មធ្យោបាយ សុំតែអាហារល្អ—អ្នកដែលផ្តល់អាហារដល់ពួកគេ នឹងទៅសួគ៌ មិនធ្លាក់ទៅនរកឡើយ។ ហើយពេលមនុស្សសុចរិតដែលត្រូវចោរមានអំណាចលួចយកអស់ទាំងសម្បត្តិ ប្រាថ្នាតែអាហារមួយពេល—ការផ្តល់អាហារដល់ពួកគេ ក៏បង្កើតផលបុណ្យធំធេងដែរ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that charity is especially meritorious when directed to genuine need: completing vows, paying rightful fees (to teacher or sacrifice), establishing a household, protecting parents, supporting family, seeking relief from severe illness, and—above all—feeding the resource-less such as children, women, and innocents robbed by the powerful.
Within Bhīṣma’s instruction on dāna-dharma in the Anuśāsana Parva, he enumerates specific recipients and circumstances where giving (particularly food and necessary wealth) yields ‘great fruit,’ framing charity as a concrete social and ethical duty.