Shloka 99
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
Devanagari script
परश्चवधायुधो देवो अनुकारी सुबान्धव: । तुम्बवीणो महाक्रोध ऊर्ध्वरेता जलेशय:
Transliteration
paraśvadhāyudho devo'nukārī subāndhavaḥ | tumbavīṇo mahākrodha ūrdhvaretā jaleśayaḥ ||
Translation
វាយុបានមានព្រះវាចា៖ “ព្រះអង្គកាន់កាប់ពូថៅជាអាវុធ; ព្រះអង្គជាទេវៈ។ ព្រះអង្គតាមដាន និងឆ្លុះបញ្ចាំងវិធីរបស់អ្នកភក្តិ ក្លាយជាសាច់ញាតិដ៏ថ្លៃថ្នូរពិតប្រាកដរបស់ពួកគេ។ ព្រះអង្គជាអ្នកលេងទុំបាវីណា; នៅពេលពិភពលោករលាយ (ប្រល័យ) ព្រះអង្គបង្ហាញកំហឹងដ៏មហិមា។ ព្រះអង្គមានថាមពលជីវិតមិនរអិលរអួត មិនធ្លាក់ចុះ; ហើយក្នុងរូបវិស្ណុ ព្រះអង្គដេកលើទឹក។”
Word by Word
परशु-च-वध-आयुधःhe whose weapons are axe and slaying (weapons of destruction)
परशु-च-वध-आयुधः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरशु + वध + आयुध
FormMasculine, Nominative, Singular
देवःthe god; the divine one
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुकारीone who follows/imitates; an emulator
अनुकारी:
Karta
TypeAdjective
Rootअनु-कारिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सु-बान्धवःa good kinsman; an excellent relative/ally
सु-बान्धवः:
Karta
TypeNoun
Rootसु + बान्धव
FormMasculine, Nominative, Singular
तुम्ब-वीणःone having/playing a gourd-lute (tumbī-vīṇā)
तुम्ब-वीणः:
Karta
TypeAdjective
Rootतुम्ब + वीण
FormMasculine, Nominative, Singular
महाक्रोधःof great wrath; exceedingly wrathful
महाक्रोधः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहā + क्रोध
FormMasculine, Nominative, Singular
ऊर्ध्व-रेताःone whose semen is held upward; a strict celibate
ऊर्ध्व-रेताः:
Karta
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व + रेतस्
FormMasculine, Nominative, Singular
जल-शयःone who lies/sleeps on (or in) water
जल-शयः:
Karta
TypeAdjective
Rootजल + शय
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāyu (Vāyudeva)P
Paraśurāma (implied by paraśvadhāyudha)M
Mahādeva/Śiva (implied by devaḥ in the given gloss)V
Viṣṇu/Nārāyaṇa (implied by jaleśayaḥ)T
tumbā-vīṇā (musical instrument)P
pralaya (cosmic dissolution; implied by mahākrodha in the gloss)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes