Shloka 40
स पञ्चाधा पञ्चजनोपपन्नं संचोदयन् विश्वमिदं सिसुक्षु: । ततश्चलकारावनिमारुतौ च खं ज्योतिरम्भश्ष॒ तथैव पार्थ
sa pañcadhā pañcajanopapannaṃ saṃcodayan viśvam idaṃ sisukṣuḥ | tataś calakārāvanimārutau ca khaṃ jyotir ambhaś ca tathaiva pārtha kuntīkumarāḥ |
ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ ដោយប្រាថ្នាបង្កើតសកលលោកទាំងមូលនេះ ព្រះអង្គជាអ្នកជំរុញដ៏អធិឧត្តម—មានសភាពប្រាំយ៉ាង និងពាក់ព័ន្ធនឹងសត្វប្រាំប្រភេទ—បានធ្វើឲ្យពិភពលោកចលនា ហើយរក្សាសត្វទាំងអស់ឲ្យស្ថិតក្រោមអធិបតីភាពរបស់ព្រះអង្គ។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានបង្កើតធាតុធំទាំងប្រាំតាមលំដាប់៖ ផែនដី ទឹក ភ្លើង (ពន្លឺ) ខ្យល់ និងអាកាស។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the universe and its diverse orders of beings arise from a single governing principle that impels and sustains creation. The five great elements are produced in an ordered sequence, implying a cosmos structured by law and purpose—an ethical-metaphysical backdrop for dharma.
Bhishma, instructing the Pandavas (addressing Arjuna as Partha), explains a doctrine of creation: the Supreme creator, intending to manifest the world, brings forth the five elements and thereby supports the five classes of beings (gods, asuras, humans, ancestors, and animals).