Shloka 3
Devanagari script
साहं त्यक्त्वा गमिष्यामि भूमित्व॑ं ब्रह्मण: पदम् | अयं सराष्ट्रो नृपतिर्मा भूदिति ततोडगमत्
Translation
នាង (ព្រះធរណី) បានសម្រេចថា៖ «បើព្រះមហាក្សត្រនេះមានគំនិតដូច្នោះ ខ្ញុំនឹងបោះបង់ភារកិច្ចនៃការទ្រទ្រង់លោក (ធម៌របស់ខ្ញុំក្នុងរូបជាភូមិ) ហើយនឹងទៅដល់ព្រះបរមបទនៃព្រះព្រហ្ម ដើម្បីឲ្យស្តេចនេះជាមួយនឹងរាជ្យរបស់គាត់រលាយវិនាស»។ ដោយសេចក្តីសម្រេចនោះ នាងបានចាកចេញទៅ។
Word by Word
साshe (that one)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
TypeVerb
Rootत्यज्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
गमिष्यामिI shall go
गमिष्यामि:
TypeVerb
Rootगम्
FormSimple Future (लृट्), 1st, Singular, Parasmaipada
भूमित्वम्the state of being Earth / earthhood
भूमित्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootभूमि + त्व (भूमित्व)
FormNeuter, Accusative, Singular
ब्रह्मणःof Brahman
ब्रह्मणः:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNeuter, Genitive, Singular
पदम्abode/state
पदम्:
Karma
TypeNoun
Rootपद
FormNeuter, Accusative, Singular
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
स-राष्ट्रःtogether with (his) kingdom
स-राष्ट्रः:
TypeAdjective
Rootस + राष्ट्र (सराष्ट्र)
FormMasculine, Nominative, Singular
नृपतिःking
नृपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootनृपति
FormMasculine, Nominative, Singular
माnot / may ... not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
Formprohibitive particle
भूत्may (he) not be / may (he) not remain
भूत्:
TypeVerb
Rootभू
FormAorist (लुङ्), injunctive/imperative sense with मा, 3rd, Singular, Parasmaipada
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Formquotative
ततःthen / from thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Formadverb
उदगमत्went away / departed
उदगमत्:
TypeVerb
Rootउद् + गम्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
अजुन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes