Shloka 203

Devanagari script

ममैषा सुप्रिया भार्या नैनामुत्स्रष्टमुत्सहे । “नारदजीके मुखसे उतथ्यकी यह बात सुनकर वरुणने उनसे कहा--“यह मेरी अत्यन्त प्यारी भार्या है। मैं इसे छोड़ नहीं सकता”

Transliteration

mama eṣā supriyā bhāryā nainām utsraṣṭum utsahe |

Translation

វរុណបានឆ្លើយថា ពេលបានឮសំណើនោះពីមាត់ នារ៉ដ៖ «នាងនេះជាប្រពន្ធដែលខ្ញុំស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំង។ ខ្ញុំមិនអាចបោះបង់នាងបានទេ»។ ពាក្យនេះបង្ហាញភាពតានតឹងធម៌ រវាងការបំពេញសំណើរបស់អ្នកដទៃ និងការរក្សាកាតព្វកិច្ចនៃចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ខ្លួន។

Word by Word

• मम: of me / my
• मम: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: —, षष्ठी, एकवचन

• एषा: this (woman)
• एषा: Karta
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सुप्रिया: very dear
• सुप्रिया: विशेषण (कर्तृसम्बन्धी)
• Type: Adjective
• Root: सुप्रिय
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भार्या: wife
• भार्या: Karta
• Type: Noun
• Root: भार्या
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• एनाम्: her / this (woman) (as object)
• एनाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• उत्स्रष्टुम्: to abandon / to give up
• Type: Verb
• Root: उत्-√सृज्
• Form: तुमुन् (infinitive)

• उत्सहे: I am able / I dare
• उत्सहे: Karta
• Type: Verb
• Root: उत्-√सह्
• Form: लट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, आत्मनेपद

Speaker

अजुन उवाच

Characters & Entities

• Varuṇa
• bhāryā (wife)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the ethical weight of marital commitment: even under pressure, one may refuse an act that violates one’s duty and bond toward a spouse.

What is happening in the narrative?

A request is made concerning Varuṇa’s wife; Varuṇa responds that she is extremely dear to him and that he cannot bring himself to abandon her.