Shloka 38
आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृत: सम्प्रमर्दन: । अहःसंवर्तको वल्लिरनिलो धरणीधर:
āvartano nivṛttātmā saṁvṛtaḥ sampramardanaḥ | ahaḥsaṁvartako vahnir anilo dharaṇīdharaḥ ||
ភីષ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ ព្រះអង្គគឺ អាវર્તនៈ—អ្នកបង្វិលចក្រសំសារ; តែព្រះអង្គជានិច្ចជា និវೃತ್ತាត្មា—អាត្មាដែលដកខ្លួនពីពន្ធនាគារសំសារ។ ព្រះអង្គត្រូវបានបាំងដោយយោគមាយារបស់ព្រះអង្គឯង; ទោះយ៉ាងណា ព្រះអង្គក៏ក្លាយជាកម្លាំងសង្កត់បំផ្លាញទាំងអស់ តាមរយៈរូបរាងដ៏កាចសាហាវ។ ជាព្រះអាទិត្យ ព្រះអង្គបង្កើតថ្ងៃឲ្យដំណើរការត្រឹមត្រូវ; ជាអគ្គិ ព្រះអង្គដឹកនាំហាវិ (គ្រឿងបូជា); ជាវាយុ ព្រះអង្គចល័តជាដង្ហើមជីវិត; និងជា អ្នកទ្រពិភព—ដូច វរាហ និង សេសៈ—ព្រះអង្គទ្រទ្រង់ផែនដី។ ដូច្នេះ ព្រះអម្ចាស់ត្រូវបានសរសើរថា ជាសច្ចៈតែមួយ ប៉ុន្តែបង្ហាញជាកិច្ចការកោស्मिकជាច្រើន។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the Supreme Lord is one, yet manifests as many cosmic functions—sun, fire, wind, and world-support—while remaining inwardly free and untouched by bondage. Ethically, it urges reverence and alignment with dharma by recognizing a single divine order behind diverse powers.
Bhīṣma is praising the Lord through a chain of epithets, describing how the same divine reality operates the cosmos (time/day, sacrifice, breath, and the earth’s support) while remaining transcendent and veiled by yogic power.