Shloka 115
आधारनिलयोअ<थधाता पुष्पहास: प्रजागर: । ऊर्ध्वग: सत्पथाचार: प्राणद: प्रणव: पण:
bhīṣma uvāca | ādhāra-nilayo 'dhātā puṣpa-hāsaḥ prajāgaraḥ | ūrdhva-gaḥ satpathācāraḥ prāṇa-daḥ praṇavaḥ paṇaḥ ||
ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ ព្រះអង្គជាទីស្ថិត និងជាគ្រឹះទ្រទ្រង់នៃសត្វទាំងអស់; ជាអ្នកមានដោយខ្លួនឯង មិនមានអ្នកបង្កើតលើសព្រះអង្គឡើយ។ ព្រះអង្គតែងតែភ្ញាក់ដឹង ពេញលេញដោយការប្រុងប្រយ័ត្ន ហើយភ្លឺរលោងដោយស្នាមញញឹមទន់ភ្លន់ដូចផ្កាដែលកំពុងរីក។ ព្រះអង្គស្ថិតលើសគ្រប់អ្វី និងជាគំរូនៃការប្រព្រឹត្តតាមផ្លូវធម៌របស់អ្នកសុចរិត។ ព្រះអង្គប្រទានជីវិត—even ឲ្យអ្នកដែលដួលរលំឡើងវិញ—ហើយព្រះអង្គគឺព្យាង្គបរិសុទ្ធ “អោម” ផ្ទាល់ ជាអ្នកប្រព្រឹត្តចំពោះសត្វទាំងឡាយដោយមាត្រដ្ឋានត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the Supreme is both transcendent and immanent: the foundational support of the world, self-existent, ever-awake, the very standard of righteous conduct, and the life-giver. Ethically, it links devotion to the Divine with commitment to satpatha—right conduct—as an expression of the Divine nature.
In Anuśāsana Parva, Bhishma is instructing Yudhiṣṭhira on dharma and praising the Supreme through a litany of divine names/epithets. This verse is part of that praise, enumerating qualities that guide the listener toward reverence and righteous living.