Shloka 105
धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दम: । अपराजित: सर्वसहो नियन्ता नियमोडयम:
dhanurdharo dhanurvedo daṇḍo damayitā damaḥ | aparājitaḥ sarvasaho niyantā aniyamo 'yamaḥ ||
ភីṣ្មៈបានមានពាក្យថា៖ ព្រះអង្គជាអ្នកកាន់ធ្នូ និងជាវិទ្យាធ្នូផ្ទាល់; ជាទណ្ឌៈ និងជាអ្នកដាក់វិន័យ ហើយជាវិន័យនោះឯង។ មិនអាចឲ្យសត្រូវឈ្នះបាន អត់ធ្មត់បានទាំងអស់ ព្រះអង្គជាអ្នកគ្រប់គ្រងដែលដាក់សត្វលោកឲ្យស្ថិតក្នុងកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន—តែព្រះអង្គមិនត្រូវបានចងដោយច្បាប់ណាមួយ មិនស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងពីក្រៅឡើយ ជាអ្នកឯករាជ្យដ៏អធិបតេយ្យ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True authority combines martial competence (dhanurdhara, dhanurveda) with ethical governance: punishment (daṇḍa) is meant to discipline and reform (dama), the ruler must be resilient (sarvasaha) and invincible in resolve (aparājita), and the highest sovereignty is self-governed—answerable to no coercive power (aniyama, ayama).
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues his instruction by praising an exemplary figure through a chain of epithets, portraying the ideal upholder of order: a master archer and a just disciplinarian who regulates society while remaining supremely independent.