Shloka 43
कालयुक्तधर्मविवेकः
Discerning Dharma in Accord with Time
Devanagari script
क्षीणायु: केन भवति कर्मणा भुवि मानव: । विपाकं कर्मणां देव वक्तुमर्हस्थनिन्दित,अनिन्द्य महादेव! इस भूतलपर कौन-सा कर्म करनेसे मनुष्यकी आयु क्षीण हो जाती है? आप मुझसे कर्म-विपाकका वर्णन करें
Transliteration
kṣīṇāyuḥ kena bhavati karmaṇā bhuvi mānavaḥ | vipākaṃ karmaṇāṃ deva vaktum arhasi nindita-anindya mahādeva ||
Translation
«ដោយកម្មប្រភេទណា មនុស្សនៅលើផែនដីនេះ ក្លាយជាអាយុខ្លី? ឱ ព្រះទេវៈ សូមព្រះអង្គប្រាប់ខ្ញុំអំពីការទុំទាល (វិបាក) នៃកម្មទាំងឡាយ—ឱ ព្រះមហាទេវៈ អ្នកលើសលប់ទាំងអំពើដែលគួររិះគន់ និងអំពើដែលគួរសរសើរ»។
Word by Word
क्षीणायुḥhaving diminished lifespan, short-lived
क्षीणायुḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षीणायु
FormMasculine, Nominative, Singular
केनby what? by which?
केन:
Karana
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Instrumental, Singular
भवतिbecomes, is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
कर्मणाby (a) deed/action
कर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
भुविon earth, in the world
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू
FormFeminine, Locative, Singular
मानवःa man, human being
मानवः:
Karta
TypeNoun
Rootमानव
FormMasculine, Nominative, Singular
विपाकम्result, fruition
विपाकम्:
Karma
TypeNoun
Rootविपाक
FormMasculine, Accusative, Singular
कर्मणाम्of deeds/actions
कर्मणाम्:
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Genitive, Plural
देवO god
देव:
Sampradana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Vocative, Singular
वक्तुम्to say, to explain
वक्तुम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormTumun (infinitive)
अर्हसिyou are able/fit (to), you should
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
अनिन्दितO blameless one
अनिन्दित:
Sampradana
TypeAdjective
Rootअनिन्दित
FormMasculine, Vocative, Singular
अनिन्द्यO irreproachable one
अनिन्द्य:
Sampradana
TypeAdjective
Rootअनिन्द्य
FormMasculine, Vocative, Singular
महादेवO Mahadeva (Great God)
महादेव:
Sampradana
TypeNoun
Rootमहादेव
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
श्रीमहेश्वर उवाच
Characters & Entities
Ś
Śrī Maheshvara (Mahādeva/Śiva)M
mānava (human being)B
bhū (earth)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes