Shloka 50
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
न योनिर्नापि संस्कारो न श्रुतं न च संतति: । कारणानि द्विजत्वस्य वृत्तमेव तु कारणम्
na yonir nāpi saṁskāro na śrutaṁ na ca santatiḥ | kāraṇāni dvijatvasya vṛttam eva tu kāraṇam ||
ព្រះមហេស្វរៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «មិនមែនតែយោនិ (កំណើត) ទេ មិនមែនសំស្ការ (ពិធីសុទ្ធិ) ទេ មិនមែនស្រុតិ/វេដៈ (ការសិក្សាព្រះវេដៈ) ទេ ហើយក៏មិនមែនសន្តតិ (វង្សត្រកូល) ទេ ដែលជាមូលហេតុនៃទ្វិជភាព។ មូលហេតុពិតប្រាកដគឺសុចរិត—សីលធម៌នៃការប្រព្រឹត្តតែប៉ុណ្ណោះ»។
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
True ‘twice-born’ or Brahmin status is determined primarily by vṛtta (ethical conduct), not by birth (yoni), ritual sacraments (saṁskāra), Vedic learning (śruta), or lineage (santati).
In Anuśāsana Parva’s didactic setting, Śrī Maheśvara delivers a normative teaching on dharma, redefining social-spiritual qualification as a matter of character and behavior rather than inherited markers.