Shloka 57
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
सर्वातिथ्यं त्रिवर्गस्य यथाशक्ति यथा्हत: । व्यापार करनेवाले सदाचारी वैश्यको तिल, चन्दन और रसकी विक्री नहीं करनी चाहिये तथा ब्राह्मण, क्षत्रिय और वैश्य--इस त्रिवर्गकका सब प्रकारसे यथाशक्ति यथायोग्य आतिथ्यसत्कार करना चाहिये ।।
sarvātithyaṁ trivargasya yathāśakti yathārhataḥ | śūdradharmaḥ paro nityaṁ śuśrūṣā ca dvijātiṣu |
ព្រះមហេស្វរ មានព្រះបន្ទូលថា៖ «ចូរធ្វើការស្វាគមន៍ភ្ញៀវ និងការអភិវន្ទន៍ទទួលភ្ញៀវគ្រប់យ៉ាង—តាមសមត្ថភាព និងតាមអ្វីដែលសមរម្យ—ចំពោះវណ្ណៈខ្ពស់ទាំងបី។ ចំពោះស៊ូទ្រៈ កាតព្វកិច្ចខ្ពស់បំផុត និងជានិច្ច គឺការបម្រើ និងការថែទាំយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះ “ទ្វិជៈ” (អ្នកកើតពីរដង)។ ស៊ូទ្រៈណាដែលស្មោះត្រង់ គ្រប់គ្រងអារម្មណ៍បាន ហើយឧស្សាហ៍បម្រើភ្ញៀវដែលមកដល់ផ្ទះ គេប្រមូលបានបុណ្យធម៌ធំ; សម្រាប់គេ ធម៌ក្នុងរូបការបម្រើនោះឯង ក្លាយជាតបៈដ៏តឹងរឹង»។
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that hospitality should be offered appropriately and within one’s means, and that for a Śūdra the foremost, continual dharma is respectful service to the twice-born; truthful, self-controlled service to guests is itself a form of tapas that yields great merit.
In the Anuśāsana Parva’s instruction-focused setting, Śrī Maheśvara delivers a normative teaching on social and ethical duties—highlighting proper hospitality toward the three higher varṇas and defining service as the Śūdra’s principal religious discipline.