Shloka 33
Vānaprastha-dharma and Tapas: Śiva–Umā Saṃvāda
Forest-Stage Discipline and Austerity
पितर ऊचु. सुमहानेष प्रश्नो वै यस्त्वया समुदीरित:
pitaras ūcuḥ | sumahān eṣa praśno vai yas tvayā samudīritaḥ |
បិត្រឹទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «ឱ ទេវទូតដ៏ធ្វើដំណើរតាមមេឃ! សំណួរដែលអ្នកបានលើកឡើងនេះ ពិតជាធំធេងណាស់។ អ្នកបានសួរយើងអំពីអាថ៌កំបាំងដ៏អស្ចារ្យ និងល្អិតល្អន់។ សូម្បីតែទេវតា និងមុនីទាំងឡាយ ក៏សរសើរពិធីកិច្ចបិត្រឹ (pitṛ-karman) នេះដែរ ព្រោះវារក្សាទុកការដឹងគុណ ការបន្តពូជពង្ស និងកាតព្វកិច្ចធម៌ចំពោះអ្នកដែលបានមកមុន។»
देवदूत उवाच
Educational Q&A
The verse elevates pitṛ-karman (ancestral duties such as śrāddha) as a profound dharmic obligation. Honoring ancestors is portrayed as an ethically weighty act praised even by gods and sages, grounding social continuity, gratitude, and responsibility across generations.
The Pitṛs respond to a sky-traveling divine messenger, acknowledging that he has posed an exceptionally important and subtle question. They frame the topic—ancestral rites—as a revered secret of dharma, endorsed by higher beings, preparing to explain its significance.