Shloka 18
अध्याय १२८: शिव–उमा संवादः — तिलोत्तमा, श्मशान-मेध्यता, तथा चातुर्वर्ण्य-धर्मः
Chapter 128: Śiva–Umā Dialogue—Tilottamā, the Ritual Valence of the Śmaśāna, and the Fourfold Duty-Code
Devanagari script
प्रकाशार्थगतिर्नूनं रहस्यकुशल: कृती । तज्ज्ैर्न पूज्यसे नूनं तेनासि हरिण: कृश:
Translation
ប្រាកដណាស់ មនុស្សទាំងឡាយស្គាល់ច្បាស់ពីផ្លូវរកអត្ថប្រយោជន៍ និងវិធីធ្វើការរបស់អ្នក; អ្នកក៏ជាអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងការយល់ដឹងអំពីរឿងសម្ងាត់ និងជាបុរសមានបញ្ញា។ ទោះយ៉ាងណា បុរសអ្នកដឹងគុណមិនគោរពអ្នកទេ; ដូច្នេះអ្នកក៏ស្លេកស្លាំង និងស្គមស្គាំង ដូចសត្វក្តាន់។
Word by Word
प्रकाशार्थगतिःyour manner of proceeding for making things clear (method/policy)
प्रकाशार्थगतिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रकाशार्थगति
FormFeminine, Nominative, Singular
नूनम्indeed, surely
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
रहस्यकुशलःskilled in secrets / in explaining mysteries
रहस्यकुशलः:
Karta
TypeAdjective
Rootरहस्यकुशल
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतीa capable/learned man
कृती:
Karta
TypeNoun
Rootकृतिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
तज्ज्ञैःby the discerning/competent men
तज्ज्ञैः:
Karana
TypeNoun
Rootतज्ज्ञ
FormMasculine, Instrumental, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
पूज्यसेyou are honored/worshipped
पूज्यसे:
TypeVerb
Rootपूज्
FormPresent, Second, Singular, Passive (Ātmanepada form)
नूनम्indeed, surely
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
तेनtherefore / by that (reason)
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
हरिणःpale/whitish (lit. deer-colored); or (as noun) a deer
हरिणः:
Karta
TypeNoun
Rootहरिण
FormMasculine, Nominative, Singular
कृशःthin, emaciated, weak
कृशः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृश
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes