Shloka 10
Adhyāya 122 — Śruta-vṛtta-yukta Brāhmaṇa and the Ethics of Dāna
Maitreya–Vyāsa Saṃvāda
तमृषिं द्रष्टमगमत् सर्वास्वन्यासु योनिषु । श्वाविद्वोधावराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम्
tam ṛṣiṁ draṣṭum agamat sarvāsv anyāsu yoniṣu | śvāvid-uddhā-varāhāṇāṁ tathaiva mṛga-pakṣiṇām | śvapāka-śūdra-vaiśyānāṁ kṣatriyāṇāṁ ca yoniṣu |
វ្យាសបានមានព្រះវាចាថា៖ ក្រោយពីវង្វេងវង្វាន់ក្នុងស្បូន និងរូបកំណើតជាច្រើន—ក្នុងចំណោមសត្វពស់កន្ទុយមុត (porcupine) សត្វអូដ្ឋ សត្វជ្រូកព្រៃ ហើយដូចគ្នានោះក្នុងចំណោមសត្វក្តាន់ និងសត្វបក្សី ព្រមទាំងក្នុងស្បូននៃអ្នកក្រៅវណ្ណៈ សូទ្រ វៃស្យ និងក្សត្រីយៈ—ចុងក្រោយវាបានកើតក្នុងត្រកូលក្សត្រីយៈ។ បន្ទាប់មក ដោយឆ្លងកាត់កំណើតទាំងនេះជាបន្តបន្ទាប់ ហើយដោយព្រះគុណនៃវ្យាសដ៏មានអំណាច និងរុងរឿង វាបានទៅជួបឥសីនោះ។
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse underscores karmic causality and the long arc of rebirth: a being may traverse many forms of existence, and only after such experience—assisted by the grace of a realized guide like Vyāsa—attains a human birth conducive to seeking sages and higher dharma.
Vyāsa narrates that a person (previously moving through many animal and human social births) is finally born as a Kṣatriya; then, in that life, he goes to meet and behold a particular ṛṣi, implying a turning toward instruction, purification, or resolution of a prior account.