Shloka 7
Bhaṅgāśvanopākhyāna — On comparative affection in strī–puruṣa union (भङ्गाश्वनोपाख्यानम्)
इदमन्तरमित्येव शक्रो नृपममोहयत् । एकाशथ्चैन च राजर्षि भ्रान्त इन्द्रेण मोहित:
idam antaram ity eva śakro nṛpam amohayat | ekāśvaś cainaṃ ca rājarṣi bhrānta indreṇa mohitaḥ ||
ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ដោយគិតថា ‘នេះហើយជាចន្លោះ—ឱកាសដ៏ពិតប្រាកដសម្រាប់សងសឹក’ សក្រហ៍ (ឥន្ទ្រ) បានបញ្ចូលព្រះមហាក្សត្រឲ្យធ្លាក់ក្នុងមោហៈ។ ព្រះរាជឥសីនោះ ត្រូវអំណាចមន្តឥន្ទ្រធ្វើឲ្យវង្វេងវង្វាន់ ហើយនៅសល់តែសេះមួយក្បាល ក៏ដើរវង្វេងទៅមក មិនដឹងទិសដៅឡើយ។ ព្រះអង្គរងទុក្ខដោយឃ្លានស្រេក ហើយអស់កម្លាំងដោយការធ្វើដំណើរ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how moha (delusion) can be imposed or intensified by powerful forces, leading even a rājarṣi to lose discernment and direction. Ethically, it warns that acting from a revenge-minded ‘opportunity’ (antaram) can precipitate confusion and suffering rather than righteous resolution.
Indra (Śakra), seeking a moment to retaliate, deludes the king. Under this enchantment the king becomes disoriented and wanders about with only one horse, suffering hunger, thirst, and exhaustion.