Shloka 19
Anuśāsana-parva Adhyāya 112: Dharma as the sole companion; karmic witnesses; rebirth sequences
Bṛhaspati–Yudhiṣṭhira Saṃvāda
Devanagari script
मनसश्न पृथिव्याश्व पुण्यास्तीर्थास्तथापरे । उभयोरेव यः स्नायात् स सिद्धि शीघ्रमाप्तुयात्
Translation
ភីष្មបានមានព្រះវាចា៖ «ដូច្នេះ ទីរថៈ (tīrtha) ដ៏មានបុណ្យមានទាំងលើផែនដី និងនៅក្នុងចិត្តផងដែរ។ អ្នកណាដែលងូតទឹកក្នុងទីរថៈទាំងពីរនេះ—ទាំងខាងក្រៅ និងខាងក្នុង—នោះនឹងឈានដល់សិទ្ធិ (siddhi) យ៉ាងឆាប់រហ័ស គឺការឈានដល់ព្រះអាត្មា/ព្រះបរមាត្មា»។
Word by Word
मनसःof the mind
मनसः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पुण्याःmeritorious, holy
पुण्याः:
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormMasculine, Nominative, Plural
तीर्थाःsacred fords/pilgrimage-places
तीर्थाः:
Karta
TypeNoun
Rootतीर्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाlikewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
अपरेothers
अपरे:
TypeAdjective
Rootअपर
FormMasculine, Nominative, Plural
उभयोःof both (kinds)
उभयोः:
Adhikarana
TypePronoun/Adjective
Rootउभ
FormMasculine/Neuter, Genitive, Dual
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
स्नायात्should bathe
स्नायात्:
TypeVerb
Rootस्ना
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सिद्धिम्attainment, success (siddhi)
सिद्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसिद्धि
FormFeminine, Accusative, Singular
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र
आप्नुयात्would attain
आप्नुयात्:
TypeVerb
Rootआप्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes