Shloka 69
उपवासफलात्मकविधिः — Upavāsa as Yajña-Equivalent Merit
Angiras Teaching
परम बुद्धिमान् विश्वामित्रजी एक हजार दिव्य वर्षोंतक प्रतिदिन एक समय भोजन करके भूखका कष्ट सहते हुए तपमें लगे रहे। उससे उन्हें ब्राह्मणत्वकी प्राप्ति हुई ।।
parama-buddhimān viśvāmitraḥ sahasraṁ divya-varṣāṇi pratidinam eka-kāla-bhojī bhūksā-kleśaṁ sahamānas tapasi rato 'bhavat; tena tasya brāhmaṇatva-prāptiḥ. cyavano jamadagniś ca vasiṣṭho gautamo bhṛguḥ; sarva eva kṣamāvanto maharṣaya upavāsenaiva divam prāptāḥ.
អង្គិរាសបានមានពាក្យថា៖ វិស្វាមិត្រ អ្នកមានបញ្ញាខ្ពស់បំផុត បានប្រកាន់តបៈអស់មួយពាន់ឆ្នាំទេវលោក ដោយបរិភោគតែម្ដងក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយអត់ទ្រាំទុក្ខវេទនានៃភាពឃ្លាន; ដោយវិន័យនោះ ទ្រង់បានទទួលព្រះព្រាហ្មណ៍ភាព។ ដូចគ្នានេះដែរ មហាឥសី ច្យវណ, ជមទគ្និ, វសិષ્ઠ, គោតម និងភ្រឹគុ—អ្នកមានចិត្តអត់ឱន និងអត់ធ្មត់—បានឈានដល់លោកសួគ៌ ដោយការតមអាហារ និងការគ្រប់គ្រងខ្លួន។
अंगियरा उवाच
Educational Q&A
Endurance (kṣamā) and disciplined austerity (tapas), especially restraint in eating and fasting, are presented as powerful ethical-spiritual practices that can transform one’s status and lead to higher attainments.
Aṅgiras cites Viśvāmitra’s long austerity—eating once daily for a thousand divine years—to explain his attainment of brāhmaṇa status, and then lists other renowned sages who reached heavenly realms through fasting and forbearance.