Shloka 108
आचारप्रशंसा
Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity
दिनमें कभी मैथुन न करे। कुमारी कन्या और कुलटाके साथ कभी समागम न करे। अपनी पत्नी भी जबतक ऋतुस्नाता न हो तबतक उसके साथ समागम न करे। इससे मनुष्यको बड़ी आयु प्राप्त होती है ।।
divā kadācid maithunaṁ na kuryāt | kumārī-kanyayā saha ca kulaṭayā saha ca kadācid api samāgamaṁ na kuryāt | svāṁ bhāryām api yāvat ṛtu-snātaṁ na bhavati tāvat tayā saha samāgamaṁ na kuryāt | etena manuṣyo dīrgham āyur avāpnoti || sve sve tīrthe samācamya kārye samupakalpite | triḥ pītvāpo dviḥ pramṛjya kṛta-śauco bhaven naraḥ ||
ភីṣ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ មិនគួរធ្វើសមាគមភេទនៅពេលថ្ងៃឡើយ។ មិនគួរសមាគមជាមួយក្មេងស្រីក្រមុំ ឬស្ត្រីសេពគប់ដោយចិត្តលោភលន់។ សូម្បីតែជាមួយភរិយារបស់ខ្លួន ក៏មិនគួរចូលទៅរកនាងរហូតដល់នាងបានងូតទឹកបន្ទាប់ពីការចាប់ផ្តើមរដូវរបស់នាង។ ដោយការរក្សាវិន័យដូចនេះ មនុស្សទទួលបានអាយុវែង។ លើសពីនេះ ពេលមានកិច្ចការត្រូវធ្វើ គួរធ្វើអាចមនៈ (ācamana) នៅកន្លែងទឹកសមរម្យរបស់ខ្លួន ស្រូបទឹកបីដង ហើយជូតបបូរមាត់ពីរដង; ដោយធ្វើដូចនេះ បុរសនឹងបានសុចរិតភាពពិធីសាសនា សម្រាប់កិច្ចការនោះ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches disciplined sexual ethics—avoiding improper partners and times, and observing the wife’s post-menstrual ritual readiness—along with basic rules of ācamana for ritual cleanliness; such self-restraint and purity are said to support longevity and dharmic living.
In Anushasana Parva, Bhishma is instructing Yudhishthira on dharma and right conduct. Here he gives practical injunctions for householders: restraints regarding sexual conduct and a brief procedural rule for purification (ācamana) when undertaking a task.