Shloka 36
Tapas-śreṣṭhatā: Anāśana as the Highest Austerity
Bhagīratha–Brahmā Saṃvāda
लोकनाथ! सुरेश्वर! इनके अतिरिक्त रोहिणी (कपिला) जातिकी बहुत-सी दुधारू गौएँ तथा बहुसंख्यक साँड़ भी मैं प्रतिदिन ब्राह्मणोंको दान करता था; परंतु उन सब दानोंके फलसे भी मैं इस लोकमें नहीं आया हूँ ।।
Bhagīratha uvāca: Lokanātha! Sureśvara! etebhyaḥ pṛthak rohiṇī-kapilā-jātīyā bahvyo dhenavaḥ bahavaś ca vṛṣabhāḥ mayā pratidinaṃ brāhmaṇebhyo dīyante sma; tathāpi teṣāṃ sarveṣāṃ dānānāṃ phalena aham asmin loke nāgataḥ. Triṃśad-agnīn ahaṃ brahmajña yajaṃś ca yat pratidinaṃ; aṣṭakṛtvaḥ sarvamedhaiḥ, saptakṛtvaś ca naramedhaiḥ, aṣṭāviṃśati-śataṃ viśvajit-yajñaiḥ ca iṣṭavān; tathāpi deveśvara! teṣāṃ yajñānāṃ phalena api aham iha nāgataḥ.
ភគីរថៈបានទូលថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃលោក! ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា! ក្រៅពីទានទាំងនេះ ខ្ញុំធ្លាប់ប្រគេនរៀងរាល់ថ្ងៃ ដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ នូវគោទឹកដោះជាច្រើនពូជ រោហិណី (កពិលា) និងគោឈ្មោលរាប់មិនអស់; ប៉ុន្តែដោយផលនៃទានទាំងអស់នោះ ខ្ញុំមិនបានមកដល់ស្ថានភាពនេះនៅទីនេះឡើយ។ ខ្ញុំក៏បានធ្វើអគ្និចយន និងយជ្ញរៀងរាល់ថ្ងៃ—សរុបសាមសិបដងជាប់ៗគ្នា មួយថ្ងៃមួយដង។ ខ្ញុំបានបូជាសព្វមេធៈ៨ដង នរមេធៈ៧ដង និងវិશ્વជិតយជ្ញ១២៨ដង; ប៉ុន្តែឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា! សូម្បីតែដោយផលនៃយជ្ញទាំងនោះ ខ្ញុំក៏មិនបានមកដល់ស្ថានភាពនេះដែរ»
भगीरथ उवाच
Educational Q&A
Bhagīratha emphasizes that sheer accumulation of ritual acts—lavish gifts and repeated sacrifices—does not automatically guarantee the desired spiritual or existential attainment; some deeper factor (such as intention, purity, truthfulness, or a specific unresolved cause) must determine the outcome.
Bhagīratha addresses a supreme divine figure, recounting the vast scale of his charities and Vedic sacrifices (agnicayana, sarvamedha, naramedha, viśvajit) and expressing that, despite these, he has not attained the expected result—setting up a search for the true reason behind his present condition.