Shloka 8
Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ
King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt
पशव्यश्रैव पुण्यश्च प्रभूतधनधान्यवान् । स्वारक्ष्यश्चैव सौम्यश्न भोग्यैर्भूमिगुणैर्युत:
vaishampāyana uvāca | paśavyāś caiva puṇyaś ca prabhūtadhana-dhānyavān | svārakṣyaś caiva saumyaś ca bhogyair bhūmi-guṇair yutaḥ ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ គាត់សម្បូរទៅដោយហ្វូងសត្វ និងមានគុណធម៌; មានទ្រព្យសម្បត្តិ និងស្រូវអង្ករច្រើនលើសលប់។ គាត់អាចការពារអាណាចក្ររបស់ខ្លួនបាន មានចរិតទន់ភ្លន់ ហើយមានគុណសម្បត្តិធម្មជាតិនៃដីដ៏គួរឲ្យរីករាយ—ធនធានដែលគួរឲ្យប្រើប្រាស់ដោយត្រឹមត្រូវ និងថែរក្សា។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Prosperity is presented as ethically grounded: true excellence includes virtue (puṇya), the capacity to protect one’s realm (svārakṣya), gentleness (saumya), and the responsible enjoyment and stewardship of the land’s resources (bhūmi-guṇa).
Vaiśampāyana describes a figure’s qualities—material abundance (cattle, wealth, grain) together with moral and administrative fitness (virtue, self-protection, gentleness), portraying an idealized condition of a well-endowed and well-governed domain.