Shloka 38
और्वकृत-क्रोधाग्नि-निग्रहः
Aurva’s Containment of the Wrath-Fire
नददेवीं नासुरीं चैव न यक्षीं न च राक्षसीम् । न च भोगवतीं मन्ये न गन्धर्वी न मानुषीम्,“मुझे तो ऐसा जान पड़ता है, तुम न तो देवांगना हो न असुरकन्या, न यक्षकुलकी स्त्री हो न राक्षसवंशकी, न नागकन्या हो न गन्धर्वकन्या। मैं तुम्हें मानवी भी नहीं मानता
nadadevīṃ nāsurīṃ caiva na yakṣīṃ na ca rākṣasīm | na ca bhogavatīṃ manye na gandharvī na mānuṣīm ||
គន្ធព្វបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំមិនគិតថានាងជាទេវតានារីនៃទន្លេឡើយ មិនមែនជាកូនស្រីអសុរៈដែរ; មិនមែនជាស្ត្រីយក្ស (Yakṣa) ឬរាក្សសី (Rākṣasī) ទេ។ ខ្ញុំក៏មិនគិតថានាងជានាគកន្យា (Bhogavatī) ឬជាគន្ធព្វនារី (Gandharvī) ឬសូម្បីតែមនុស្សស្រីឡើយ»
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how extraordinary virtue or presence can defy ordinary labels, and it implicitly calls for सत्य (truthfulness): when one’s identity is questioned in a dharmic setting, clarity and honesty about one’s nature and intentions become ethically important.
A Gandharva, astonished by the woman before him, lists various classes of divine and semi-divine females and denies each in turn, concluding that she does not seem human either—signaling his amazement and prompting her to reveal who she truly is.