Shloka 22
Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial
इन्द्रो हि राजा देवानां प्रधान इति नः श्रुतम् अप्रमेयबलोत्साहो वीर्यवानमितद्युति:
vaiśampāyana uvāca | indro hi rājā devānāṃ pradhāna iti naḥ śrutam | aprameya-balotsāho vīryavān amita-dyutiḥ | mayā tapasā taṃ toṣayitvā mahābalī putraḥ prāptavyaḥ | sa me yaḥ putraṃ dāsyati sa niścayena sarvaśreṣṭho bhaviṣyati | sa saṃgrāme māṃ pratiyoddhṝn manuṣyān manuṣyetarāṃś ca (daitya-dānava-ādīn) hantum api samarthaḥ bhaviṣyati | ato 'haṃ manasā vācā karmaṇā ca mahā-tapas cariṣyāmi |
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ «យើងបានឮថា ព្រះឥន្ទ្រៈជាព្រះរាជានៃទេវតា និងជាអ្នកដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមពួកគេ—មានកម្លាំង និងសេចក្តីក្លាហានមិនអាចវាស់បាន មានវីរភាព និងពន្លឺរលោងឥតដែនកំណត់។ ដោយតបស្យា ខ្ញុំនឹងធ្វើឲ្យព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ ហើយទទួលបានកូនប្រុសដ៏មហាកម្លាំង។ កូនដែលព្រះអង្គប្រទានឲ្យខ្ញុំ នឹងជាអ្នកល្អបំផុតក្នុងទាំងអស់ អាចសម្លាប់សត្រូវក្នុងសង្គ្រាម—ទាំងមនុស្ស និងសត្វមិនមែនមនុស្ស ដូចជា ដៃត្យៈ និងដានវៈ។ ដូច្នេះ ដោយចិត្ត ពាក្យ និងកាយ ខ្ញុំនឹងប្រព្រឹត្តតបស្យាដ៏តឹងរឹង»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the epic idea that disciplined austerity (tapas), aligned through mind, speech, and action, is a potent means to seek divine favor; it also raises an ethical tension: spiritual practice is directed toward acquiring extraordinary martial power, showing how ascetic merit can be harnessed for worldly aims in the Mahābhārata.
The narrator reports a resolve to propitiate Indra through severe austerities in order to obtain a supremely powerful son—one who would be unrivaled and able to defeat even formidable non-human adversaries such as Daityas and Dānavas in battle.