Adhyaya 3

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) द्वितीयो ऽध्यायः ईश्वर उवाच अव्यक्तादभवत् कालः प्रधानं पुरुषः परः / तेभ्यः सर्वमिदं जातं तस्माद् ब्रह्ममयं जगत्

ដូច្នេះ ក្នុង «កូರ್ಮបុរាណ» ដ៏បរិសុទ្ធ ក្នុងសំហិតា «ឆត្សាហស្រី» ក្នុងភាគខាងលើ (ក្នុង «ឥશ્વរ-គីតា») ជំពូកទីពីរ។ ព្រះអម្ចាស់មានព្រះបន្ទូល៖ ពីអវ្យក្តៈ កាលៈបានកើតឡើង; មានប្រធាន និងបុរសៈអតិបរមា។ ពីទាំងនេះ សកលលោកទាំងមូលបានកើត; ដូច្នេះ ពិភពលោកនេះពេញដោយព្រហ្ម—ជាព្រហ្មមយ។

Verse 2

सर्वतः पाणिपादं तत् सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखम् / सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति

សច្ចៈអតិបរមានោះ មានដៃនិងជើងនៅគ្រប់ទិស; មានភ្នែក ក្បាល និងមុខនៅគ្រប់ទី។ នៅក្នុងលោក វាមានការស្តាប់នៅគ្រប់ទិស; វាគ្របដណ្តប់អស់ទាំងអ្វីៗ ហើយឈរតាំងពេញសព្វ។

Verse 3

सर्वेन्द्रियगुणाभासं सर्वेन्द्रियविवर्जितम् / सर्वाधारं सदानन्दमव्यक्तं द्वैतवर्जितम्

ព្រះអង្គបង្ហាញជាគុណលក្ខណៈនៃអារម្មណ៍ទាំងអស់ ប៉ុន្តែព្រះអង្គគ្មានអង្គសញ្ញាអារម្មណ៍ទាំងឡាយ; ជាមូលដ្ឋាននៃសព្វវត្ថុ សុខានន្ទជានិច្ច អវ្យក្ត មិនមានទ្វ័យ។

Verse 4

सर्वोपमानरहितं प्रमाणातीतगोचरम् / निर्विकल्पं निराभासं सर्वावासं परामृतम्

ព្រះបរមនោះគ្មានអ្វីប្រៀបបាន លើសពីវិធាននៃចំណេះដឹងទាំងឡាយ; អវិកល្ប មិនមានរូបភាពកំណត់—ស្ថិតនៅក្នុងសព្វវត្ថុជាវាសនាខាងក្នុង ជាអម្រឹតបរមា។

Verse 5

अभिन्नं भिन्नसंस्थानं शाश्वतं ध्रु वमव्ययम् / निर्गुणं परमं व्योम तज्ज्ञानं सूरयो विदुः

ព្រះបរមវិយោមនោះ មិនបែកបាក់ តែបង្ហាញជារូបស្ថានផ្សេងៗ; អនន្ត ស្ថិតស្ថេរ មិនរលាយ មិនប្រែប្រួល និងលើសពីគុណទាំងឡាយ (និរគុណ) — បណ្ឌិតទាំងឡាយដឹងថា នោះហើយជាចំណេះដឹងពិត។

Verse 6

स आत्मा सर्वभूतानां स बाह्याभ्यन्तरः परः / सो ऽहं सर्वत्रगः शान्तो ज्ञानात्मा परमेश्वरः

ព្រះអង្គជាអាត្មានៃសត្វទាំងអស់; លើសលប់ ហើយស្ថិតទាំងក្រៅទាំងក្នុង។ ព្រះអង្គដែលពេញលាត ស្ងប់ស្ងាត់ ជាអាត្មាចំណេះដឹង—នោះហើយជាខ្ញុំ គឺព្រះបរមេឥશ્વរ។

Verse 7

मया ततमिदं विश्वं जगदव्यक्तमूर्तिना / मत्स्थानि सर्वभूतानि यस्तं वेद स वेदवित्

ដោយរូបអវ្យក្តរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំបានពេញលាតសកលលោកទាំងមូល។ សត្វទាំងអស់ស្ថិតនៅក្នុងខ្ញុំ; អ្នកណាដឹងព្រះតត្ត្វនោះពិតៗ គេជាអ្នកដឹងវេទ។

Verse 8

प्रधानं पुरुषं चैव तत्त्वद्वयमुदाहृतम् / तयोरनादिरुद्दिष्टः कालः संयोजकः परः

ប្រធាន (ធម្មជាតិដើម) និង បុរស (អាត្មាចិត្ត) ត្រូវបានប្រកាសថា ជាតត្ត្វៈពីរ។ ក្នុងទាំងពីរ នោះ កាលៈ (ពេលវេលា) ត្រូវបានបង្រៀនថា អនាទិ និងអធិរាជ ជាអង្គធាតុលើសលប់ ដែលភ្ជាប់ឲ្យទាំងពីររួមគ្នា។

Verse 9

त्रयमेतदनाद्यन्तमव्यक्ते समवस्थितम् / तदात्मकं तदन्यत् स्यात् तद्रूपं मामकं विदुः

ត្រីភាគនេះ—គ្មានដើមគ្មានចុង—ស្ថិតនៅក្នុង អវ្យក្ត (អមនិហ្សិត)។ វាមានសារសំខាន់ជាអត្តសារនៃ «នោះ» ហើយក៏ត្រូវបាននិយាយថា ខុសពី «នោះ» ផងដែរ។ ចូរដឹងថា រូបរបស់វា គឺជារូបរបស់ខ្ញុំ។

Verse 10

महदाद्यं विशेषान्तं संप्रसूते ऽखिलं जगत् / या सा प्रकृतिरुद्दिष्टा मोहिनी सर्वदेहिनाम्

ចាប់ពី មហត់ (គោលការណ៍ធំ) រហូតដល់ វិសេសៈ (ធាតុបំបែកជាក់លាក់) នាងបង្កើតលោកទាំងមូលនេះ។ ប្រក្រឹតិ ដែលបានពិពណ៌នាដូច្នេះ នោះជាអំណាចមាយា បំភាន់សត្វមានកាយទាំងអស់។

Verse 11

पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्तेयः प्राकृतान् गुणान् / अहङ्कारविमुक्तत्वात् प्रोच्यते पञ्चविंशकः

បុរសៈ ទោះស្ថិតនៅក្នុង ប្រក្រឹតិ ក៏ដោយ ក៏ទទួលបទពិសោធន៍គុណៈដែលកើតពីប្រក្រឹតិ។ ប៉ុន្តែដោយសារគាត់រួចផុតពី អហង្គារៈ (អត្តាភាព) គាត់ត្រូវបានប្រកាសថា ជាតត្ត្វៈទី២៥។

Verse 12

आद्यो विकारः प्रकृतेर्महानात्मेति कथ्यते / विज्ञानशक्तिर्विज्ञाता ह्यहङ्कारस्तदुत्थितः

វិការដំបូងនៃ ប្រក្រឹតិ ត្រូវបានហៅថា មហាន (ក៏ហៅថា អាត្មា)។ វាជាថាមពលនៃការប្រាជ្ញាវិភាគ និងជាគោលការណ៍ដឹង; ពីវា កើតមាន អហង្គារៈ ការធ្វើ «ខ្ញុំ»។

Verse 13

एक एव महानात्मा सो ऽहङ्कारो ऽभिधीयते / स जीवः सो ऽन्तरात्मेति गीयते तत्त्वचिन्तकैः

អាត្មាធំតែមួយនោះ ត្រូវហៅថា «អហង្គារ» (អារម្មណ៍ថា “ខ្ញុំ”)។ អាត្មានោះដែរ គេហៅថា «ជីវៈ» ហើយអ្នកពិចារណាតត្ត្វៈ សូត្រសរសើរថា «អន្តរាត្មា» (អាត្មាខាងក្នុង)។

Verse 14

तेन वेदयते सर्वं सुखं दुःखं च जन्मसु / स विज्ञानात्मकस्तस्य मनः स्यादुपकारकम्

ដោយអង្គនោះ មនុស្សយល់ដឹងអ្វីៗទាំងអស់—សុខ និងទុក្ខ ក្នុងកំណើតជាច្រើន។ ព្រោះវាមានសភាពជាវិជ្ញានៈ (vijñāna) ចិត្តអាចក្លាយជាឧបករណ៍ជួយដល់អាត្មានោះ។

Verse 15

तेनाविवेकतस्तस्मात् संसारः पुरुषस्य तु / स चाविवेकः प्रकृतौ सङ्गात् कालेन सो ऽभवत्

ដូច្នេះ ដោយអវិវេកៈ (ការខ្វះការបែងចែកច្បាស់) នោះ សំសារៈកើតឡើងសម្រាប់បុរសៈ (puruṣa)។ ហើយអវិវេកៈនោះ កើតឡើងតាមកាល ពីការចងភ្ជាប់ជាមួយប្រក្រឹតិ (Prakṛti)។

Verse 16

कालः सृजति भूतानि कालः संहरति प्रजाः / सर्वे कालस्य वशगा न कालः कस्यचिद् वशे

កាលៈ បង្កើតសត្វទាំងឡាយ; កាលៈ ក៏លុបបំបាត់ប្រជាជនទាំងឡាយ។ សត្វទាំងអស់ស្ថិតក្រោមអំណាចកាលៈ ប៉ុន្តែកាលៈ មិនស្ថិតក្រោមអំណាចនរណាម្នាក់ឡើយ។

Verse 17

सो ऽन्तरा सर्वमेवेदं नियच्छति सनातनः / प्रोच्यते भगवान् प्राणः सर्वज्ञः पुरुषोत्तमः

អង្គសនាតនៈនោះ ស្ថិតនៅខាងក្នុង គ្រប់គ្រង និងទប់ស្កាត់សកលលោកទាំងមូលនេះ។ គេហៅព្រះអង្គថា ព្រះភគវាន—ព្រះប្រាណ (Prāṇa) ដ៏ជីវិត—ព្រះសព្វញ្ញូ និងបុរសោត្តមៈ (Supreme Person)។

Verse 18

सर्वेन्द्रियेभ्यः परमं मन आहुर्मनीषिणः / मनसश्चाप्यहङ्कारमहङ्कारान्महान् परः

ព្រះបណ្ឌិតទាំងឡាយប្រកាសថា ចិត្ត (មនៈ) លើសលប់ជាងអង្គញាណទាំងអស់។ លើសចិត្តគឺអហង្គារៈ (អារម្មណ៍ខ្លួន-ខ្ញុំ) ហើយលើសអហង្គារៈគឺ មហាន (មហត់—គោលការណ៍ដ៏ធំ)។

Verse 19

महतः परमव्यक्तमव्यक्तात् पुरुषः परः / पुरुषाद् भगवान् प्राणस्तस्य सर्वमिदं जगत्

លើសមហត់ (មហាន—បញ្ញាចក្រវាល) គឺអវ្យក្តៈដ៏អធិរាជ (អសម្ដែង)។ លើសអវ្យក្តៈគឺបុរុសៈដ៏លើសលប់។ ពីបុរុសៈនោះកើតឡើង ព្រះប្រាណដ៏មានព្រះគុណ (ដង្ហើមជីវិតចក្រវាល) ហើយចក្រវាលទាំងមូលនេះស្ថិតនៅក្នុងប្រាណនោះ។

Verse 20

प्राणात् परतरं व्योम व्योमातीतो ऽग्निरीश्वरः / सो ऽहं सर्वत्रगः शान्तो ज्ञानात्मा परमेश्वरः / नास्ति मत्तः परं भूतं मां विज्ञाय विमुच्यते

លើសប្រាណគឺវ្យោម—លំហសុក្ខម។ លើសលំហនោះទៀតគឺព្រះអគ្គនី—ឥશ્વរៈ អធិរាជ។ ខ្ញុំគឺព្រះអម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នោះ៖ សព្វទី ស្ងប់ស្ងាត់ មានសភាពជាចិត្តដឹង-ញាណ។ មិនមានអ្វីលើសខ្ញុំទេ; អ្នកណាដឹងខ្ញុំដោយពិត នឹងបានមុក្ខ។

Verse 21

नित्यं हि नास्ति जगति भूतं स्थावरजङ्गमम् / ऋते मामेकमव्यक्तं व्योमरूपं महेश्वरम्

ពិតប្រាកដណាស់ ក្នុងលោកនេះ មិនមានអ្វី—ទាំងអចល និងចល—ដែលអស់កល្បជានិច្ចទេ លើកលែងតែខ្ញុំតែមួយ: អវ្យក្តៈ មិនសម្ដែង មានរូបដូចលំហ (វ្យោម) ជាព្រះមហេស្វរៈ។

Verse 22

सो ऽहं सृजामि सकलं संहरामि सदा जगत् / मायी मायामयो देवः कालेन सह सङ्गतः

ខ្ញុំតែមួយបង្កើតសកលលោកទាំងមូល ហើយខ្ញុំក៏រុះរើវាវិញជានិច្ច។ ជាព្រះទេវៈ—អ្នកប្រើមាយា និងមានសភាពជាមាយា—ខ្ញុំប្រតិបត្តិរួមជាមួយកាលៈ (ពេលវេលា)។

Verse 23

मत्सन्निधावेष कालः करोति सकलं जगत् / नियोजयत्यनन्तात्मा ह्येतद् वेदानुशासनम्

នៅក្នុងសាន្និធិរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ កាលៈ (ពេលវេលា) បំពេញការប្រព្រឹត្តនៃសកលលោកទាំងមូល។ អាត្មាអនន្តៈដឹកនាំវា—នេះជាព្រះបញ្ញត្តិដែលវេដាបង្រៀន។