Adhyaya 12
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva (Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura)
ជំពូកនេះ ក្នុងលាលិតោបាខ្យានា (សន្ទនាហយគ្រីវ–អគស្ត្យា) ពិពណ៌នាពីការកើតឡើងនៃអសុរពលខ្លាំង Bhaṇḍa ពីភ្លើងកំហឹងរបស់ Rudra ដោយមានសភាពរោទ្រៈ (កាចសាហាវ) ជាធម្មជាតិ។ Śukra កូន Bhṛgu ជាព្រូហិតដៃត្យា មកជាមួយដានវាច្រើន ដើម្បីរៀបចំអំណាចនយោបាយ និងពិធីសាសនា។ Bhaṇḍa ហៅ Maya ជាសិប្បករធំរបស់ពូជដៃត្យា ឲ្យស្ថាបនា/ស្តារឡើងវិញ Śoṇitapura ជារាជធានីដូច Amarapura ដោយសិល្បៈបង្កើតតាមចិត្តយ៉ាងរហ័ស។ បន្ទាប់មក Śukra ធ្វើអភិសេក (ពិធីអភិសេក) ឲ្យ Bhaṇḍa ហើយប្រគល់សញ្ញារាជ្យ និងពរ—មកុដ ចាមរ ឆ័ត្រ អាវុធ គ្រឿងអលង្ការ និងសិហាសន៍មិនរលាយ—ខ្លះមានប្រភពពីព្រះ Brahmā ដើម្បីធ្វើឲ្យរាជ្យមានសិទ្ធិដោយអំណាចបុរាណ។ ជំពូកនេះក៏រាយនាមមិត្តដៃត្យាសំខាន់ៗ (ក្រុម៨) និងស្ត្រី៤នាក់ក្នុងពលតាមដាន ហើយបញ្ចប់ដោយការប្រមូលកងទ័ពធំ (រទេះ សេះ នាគ ទាហានជើង) តាមដំបូន្មាន Śukra ដើម្បីបើកផ្លូវទៅសង្គ្រាមនឹងរបបទេវៈ។
Shlokas
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने भण्डासुरप्रादुर्भावो नामैकादशो ऽध्यायः रुद्रकोपानलाज्जातो यतो भण्डो महाबलः / तस्माद्रौद्रस्वभावो हि दानवश्चाभवत्ततः
ដូច្នេះ ក្នុងស្រីព្រហ្មាណ្ឌមហាពុរាណ ភាគឧត្តរ ក្នុងសន្ទនារវាងហយគ្រីវ–អគស្ត្យា ក្នុងលលិតោបាខ្យាន មានជំពូកទី១១ ឈ្មោះ “ការបង្ហាញខ្លួនរបស់ភណ្ឌាសុរ”។ ភណ្ឌាដ៏មហាបល បានកើតពីភ្លើងកំហឹងរបស់រុទ្រ; ដូចហេតុនេះ គាត់ក្លាយជាដានវៈមានសភាពរោទ្រ។
Verse 2
अथागच्छन्महातेजाः शुक्रो दैत्यपुरोहितः / समायाताश्च शतशो दैतेयाः सुमहाबलाः
បន្ទាប់មក សុក្រដ៏មានតេជៈខ្លាំង ជាព្រូហិតរបស់ពួកដៃត្យ បានមកដល់ ហើយពួកដៃតេយៈដ៏មានកម្លាំងមហាសាលរាប់រយក៏បានមកប្រមូលផ្តុំ។
Verse 3
अथाहूय मयं भण्डो दैत्यवंश्यादिशिल्पिनम् / नियुक्तो भृगुपुत्रेण निजगादार्थवद्वचः
បន្ទាប់មក ដោយការចាត់តាំងរបស់បុត្រភ្រឹគុ (សុក្រន៍) ភណ្ឌាបានហៅ មយៈ ជាសិប្បករដើមកំណើតនៃវង្សដៃត្យ ហើយបាននិយាយពាក្យដែលមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ។
Verse 4
यत्र स्थित्वा तु दैत्येन्द्रैस्त्रैलोक्यं शासितं पुरा / तद्गत्वा शोणितपुरं कुरुष्व त्वं यथापुरम्
ចូរទៅកាន់ទីកន្លែងដែលមុននេះ ពួកដៃត្យេន្រ្ទបានស្ថិតនៅ ហើយគ្រប់គ្រងត្រៃលោក។ ទៅទីនោះហើយ សូមស្ថាបនា «សោណិតបុរ» ឲ្យក្លាយជានគរដូចដើម។
Verse 5
तच्छ्रुत्वा वचनं शिल्पी स गत्वाथ पुरं महत् / चक्रे ऽमरपुरप्रख्यं मनसैवेक्षणेन तु
ពេលបានឮពាក្យនោះ សិប្បករនោះបានទៅកាន់ទីក្រុងធំ ហើយបានបង្កើតទីក្រុងដូចអមរបុរី ដោយតែការមើលឃើញក្នុងចិត្តប៉ុណ្ណោះ។
Verse 6
अथाभिषिक्तः शुक्रेण दैतेयैश्च महाबलैः / शुशभे परया लक्ष्म्या तेजसा च समन्वितः
បន្ទាប់មក សុក្រអាចារ្យ និងពួកដៃត្យាដែលមានកម្លាំងខ្លាំង បានធ្វើពិធីអភិសេកឲ្យគាត់; គាត់បានភ្លឺរលោងដោយសិរីល្អ និងតេជៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។
Verse 7
हिरण्याय तु यद्दत्तं किरीटं ब्रह्मणा पुरा / सजीवमविनाश्यं च दैत्येन्द्रैरपि भूषितम् / दधौ भृगुसुतोत्सृष्टं भण्डो बालार्कसन्निभम्
មកុដដែលព្រះព្រហ្មបានប្រទានដល់ហិរណ្យកាលពីមុន—ដូចមានជីវិត និងមិនអាចបំផ្លាញបាន ហើយសូម្បីតែដៃត្យេន្រ្ទក៏បានតុបតែង—មកុដដែលកូនប្រុសភೃគុ (សុក្រអាចារ្យ) បានប្រគល់ មានពន្លឺដូចព្រះអាទិត្យក្មេង បណ្ឌបានពាក់វា។
Verse 8
चामरे चन्द्रसंकाशे सजीवे ब्रह्म निर्मिते / न रोगो न च दुःखानि संदधौ यन्निषेवणात्
ដោយការប្រើប្រាស់ចាមរ ដែលភ្លឺដូចព្រះចន្ទ មានជីវិត និងបង្កើតដោយព្រះព្រហ្ម មិនមានជំងឺ និងមិនមានទុក្ខកើតឡើង។
Verse 9
तस्यातपत्रं प्रददौ ब्रह्मणैव पुरा कृतम् / यस्य च्छायानिषण्णास्तु बाध्यन्ते नास्त्रकोटिभिः
គាត់បានទទួលអាតបត្រ (ឆត្រ) ដែលព្រះព្រហ្មបានបង្កើតតាំងពីមុន; អ្នកណាអង្គុយក្រោមស្រមោលវា មិនត្រូវរំខានសូម្បីដោយអាវុធរាប់កោដិ។
Verse 10
धनुश्च विजयं नाम शङ्खं च रिपुघातिनम् / अन्यान्यपि महार्हाणि भूषणानि प्रदत्तवान्
ព្រះអង្គបានប្រទានធ្នូនាម «វិជ័យ» និងស័ង្ខនាម «រីពុឃាតិន» ព្រមទាំងគ្រឿងអលង្ការដ៏មានតម្លៃខ្ពស់ផ្សេងៗទៀត។
Verse 11
तस्य सिंहासनं प्रादादक्षय्यं सूर्यसन्निभम् / ततः सिंहासनासीनः सर्वाभरणभूषितः / बभूवातीव तेजस्वी रत्नमुत्तेजितं यथा
ព្រះអង្គបានប្រទានសിംហាសន៍ដ៏អចិន្ត្រៃយ៍ មានពន្លឺដូចព្រះអាទិត្យ។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គអង្គុយលើសിംហាសន៍ ពាក់គ្រឿងអលង្ការគ្រប់យ៉ាង ហើយភ្លឺរលោងដូចត្បូងដែលបានបំភ្លឺ។
Verse 12
बभूवुरथ दैतेयास्तयाष्टौ तु महाबलाः / इन्द्रशत्रुरमित्रघ्नो विद्युन्माली विभीषणः / उग्रकर्मोग्रधन्वा च विजयश्रुति पारगः
បន្ទាប់មក មានដៃត្យដ៏មហាបល ៨ នាក់កើតឡើងសម្រាប់គាត់ គឺ ឥន្ទ្រសត្រុ, អមិត្រឃ្ន, វិទ្យុន្មាលី, វិភីษណ, ឧគ្រកម្ម, ឧគ្រធន្វា, វិជយស្រុតិ និង បារគ។
Verse 13
सुमोहिनी कुमुदिनी चित्राङ्गी सुंदरी तथा / चतस्रो वनितास्तस्य बभूवुः प्रियदर्शनाः
សុមោហិនី, កុមុទិនី, ចិត្រាង្គី និង សុន្ទរី—ស្ត្រីទាំងបួនដែលគួរជាទីពេញចិត្តនៃការមើលឃើញ បានក្លាយជារបស់គាត់។
Verse 14
तमसेवन्त कालज्ञा देवाः सर्वे सवासवाः / स्यन्दनास्तुरगा नागाः पादाताश्च सहस्रशः
ព្រះទេវតាដែលដឹងកាលៈទេសៈ ទាំងអស់រួមទាំងវាសវ (ឥន្ទ្រ) បានមកបម្រើគាត់; មានរថយាន សេះ ដំរី និងទាហានថ្មើរជើងរាប់ពាន់ៗ (ស្ថិតនៅ)។
Verse 15
संबभूवुर्महाकाया महान्तो जितकाशिनः / बभूवुर्दानवाः सर्वे भृगुपुत्रमतानुगाः
នៅពេលនោះ ដានវៈទាំងអស់ដែលមានកាយធំ មហិមា និងជាអ្នកឈ្នះកាសី បានកើតឡើង ដោយអនុវត្តតាមទស្សនៈរបស់បុត្រភ្រឹគុ។
Verse 16
अर्चयन्तो महादेवमास्थिताः शिवशासने / बभूवुर्दानवास्तत्र पुत्रपौत्रधनान्विताः / गृहेगृहे च यज्ञाश्च संबभूवुः समन्ततः
ពួកគេបូជាមហាទេវ ហើយស្ថិតក្រោមព្រះបញ្ជារបស់សិវៈ; នៅទីនោះ ដានវៈមានបុត្រ ចៅ និងទ្រព្យសម្បត្តិសម្បូរ ហើយយជ្ញៈក៏ប្រព្រឹត្តនៅគ្រប់ផ្ទះជុំវិញ។
Verse 17
ऋचो यजूंषि सामानि मीमांसान्यायकादयः / प्रवर्तन्ते स्म दैत्यानां भूयः प्रतिगृहं तदा
នៅពេលនោះ ក្នុងគ្រប់ផ្ទះរបស់ពួកទៃត្យៈ បានមានការប្រតិបត្តិ និងសិក្សា ឋ្រិក យជុស សាម និងសាស្ត្រ មីមាំសា ន្យាយៈ ជាដើម ឡើងវិញ។
Verse 18
यथाश्रमेषु मुख्येषु मुनीनां च द्विजन्मनाम् / तथा यज्ञेषु दैत्यानां बुभुजुर्हव्यभोजिनः
ដូចជានៅក្នុងអាស្រមដ៏ប្រសើររបស់មុនី និងទ្វិជៈ ដូច្នោះដែរ ក្នុងយជ្ញៈរបស់ទៃត្យៈ ព្រះទេវតាអ្នកសោយហវ្យៈ បានទទួល និងសោយហវី។
Verse 19
एवं कृतवतो ऽप्यस्य भण्डस्य जितकाशिनः / षष्टिवर्षसहस्राणि व्यतीतानि क्षणार्धवत्
ទោះបីជាគាត់—ភណ្ឌៈ អ្នកឈ្នះកាសី—បានប្រព្រឹត្តដូច្នេះក៏ដោយ កាល៦ម៉ឺនឆ្នាំបានកន្លងទៅដូចជាពាក់កណ្តាលខណៈ។
Verse 20
वर्धमानमथो दैत्यं तपसा च बलेन च / हीयमानबलं चेन्द्रं संप्रेक्ष्य कमलापतिः
ព្រះកមលាបតិបានឃើញអសុរ (ដៃត្យ) កំពុងរីកចម្រើនដោយតបៈ និងកម្លាំង ហើយឃើញឥន្ទ្រកំពុងអស់កម្លាំង។
Verse 21
ससर्ज सहसा काञ्चिन्मायां लोकविमोहिनीम् / तामुवाच ततो मायां देवदेवो जनार्दनः
បន្ទាប់មក ព្រះองค์បានបង្កើតមាយាដ៏បំភាន់លោកភ្លាមៗ ហើយព្រះជនារទនៈ ជាទេវទេវ បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់មាយានោះ។
Verse 22
त्वं हि सर्वाणि भूतानि मोहयन्ती निजौजसा / विचरस्व यथाकामं त्वां न ज्ञास्यति कश्चन
អ្នកដោយអំណាចផ្ទាល់ នឹងបំភាន់សត្វទាំងអស់; ចូរធ្វើដំណើរតាមចិត្តប្រាថ្នា គ្មាននរណាអាចស្គាល់អ្នកបានទេ។
Verse 23
त्वं तु शीघ्रमितो गत्वा भण्डं दैतेयनायकम् / मोहयित्वाचिरेणैव विषयानुपभोक्ष्यसे
តែអ្នកចូរប្រញាប់ចេញពីទីនេះ ទៅបំភាន់ភណ្ឌៈ មេដឹកនាំដៃត្យ; មិនយូរទេ អ្នកនឹងបានសោយសុខនៃវត្ថុវិស័យ។
Verse 24
एवं लब्ध्वा वरं माया तं प्रणम्य जनार्दनम् / ययाचे ऽप्सरसो मुख्याः सहायार्थं तु काश्चन
ពេលបានពរដូច្នេះ មាយាបានក្រាបបង្គំជនារទនៈ ហើយសូមអប្សរាចម្បងមួយចំនួនមកជាជំនួយការ។
Verse 25
तया संप्रार्थितो भूयः प्रेषयामास काश्चन / ताभिर्विश्वाचिमुख्याभिः सहिता सा मृगेक्षणा / प्रययौ मानसस्याग्यं तटमुज्ज्वलभूरुहम्
ដោយនាងអង្វរឡើងវិញ គាត់ក៏ផ្ញើអ្នកខ្លះទៅម្ដងទៀត។ នាងភ្នែកដូចក្តាន់ រួមជាមួយអប្សរា វិស្វាចីជាដើម បានធ្វើដំណើរទៅដល់ច្រាំងដ៏ប្រសើរនៃបឹងមានស ដែលតុបតែងដោយដើមឈើភ្លឺរលោង។
Verse 26
यत्र क्रीडति दैत्येन्द्रो निजनारीभिरन्वितः / तत्र सा मृगशावाक्षी मूले चंपकशाखिनः / निवासमकरोद्रम्यं गायन्ती मधुरस्वरम्
នៅកន្លែងដែលស្តេចអសុរ លេងកម្សាន្តជាមួយនារីរបស់ខ្លួន នាងភ្នែកដូចកូនក្តាន់ បានស្នាក់នៅយ៉ាងរម្យ នៅគល់ដើមចម្បកា ហើយច្រៀងដោយសំឡេងផ្អែមល្ហែម។
Verse 27
अथागतस्तु दैत्येन्द्रो बलिभिर्भन्त्रिभिर्वृतः / श्रुत्वा तु वीणानिनदं ददर्श च वराङ्गनाम्
បន្ទាប់មក ស្តេចអសុរ មកដល់ដោយមានអ្នកអមដ៏ខ្លាំងព័ទ្ធជុំវិញ។ ពេលឮសំឡេងវីណា គាត់ក៏ឃើញនារីដ៏ល្អលើសគេ។
Verse 28
तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गीं विद्युल्लेखामिवापराम् / मायामये महागर्ते पतितो मदनाभिधे
ពេលឃើញនាងស្រស់ស្អាតទាំងសព្វអង្គ ដូចខ្សែរន្ទះមួយទៀត គាត់ក៏ធ្លាក់ចូលក្នុងរណ្តៅធំដ៏ជាមាយា ដែលមាននាមថា «មទន»។
Verse 29
अथास्य मन्त्रिणो ऽभूवन्त्दृदये स्मरतापि ताः
បន្ទាប់មក សូម្បីតែក្នុងចិត្តរបស់មន្ត្រីរបស់គាត់ ក៏កើតកម្ដៅនៃកាមរាគឡើងដែរ។
Verse 30
तेन दैतेयनाथेन चिरं संप्रर्थिता सती / तैश्च संप्रर्थितास्ताश्च प्रतिशूश्रुवुरञ्जसा
ដោយសារអធិរាជនៃពួកដៃត្យ សូមអង្វរយូរយារ ដោយសុភាពរាបសារ នាងសតីនោះ; ហើយពួកគេទាំងឡាយក៏អង្វរដែរ នាងទាំងនោះក៏ព្រមដោយងាយ។
Verse 31
यास्त्वलभ्या महायज्ञैरश्वमेधादिकैरपि / ता लब्ध्वा मोहिनीमुख्या निर्वृतिं परमां ययुः
អ្វីដែលសូម្បីតែពិធីយញ្ញធំៗ ដូចអស្វមេធ ក៏មិនអាចទទួលបាន—ពេលបានវា នោះពួកដែលមានមោហិនីជាមេ បានឈានដល់សេចក្តីសុខសាន្តខ្ពស់បំផុត។
Verse 32
विसस्मरुस्तदा वेदांस्तथा देवमुमापतिम् / विजहुस्ते तथा यज्ञक्रियाश्चान्याः शुभावहाः
នៅពេលនោះ ពួកគេភ្លេចវេទទាំងឡាយ និងព្រះអុមាបតិផង; ហើយបានបោះបង់ពិធីយញ្ញផ្សេងៗ ដែលនាំមកនូវមង្គល។
Verse 33
अवमानहतश्चासीत्तेषामपि पुरोहितः / मुहूर्त्तमिव तेषां तु ययावब्दायुतं तदा
សូម្បីតែព្រះបូរោហិតរបស់ពួកគេក៏រងរបួសដោយការប្រមាថ; ហើយនៅពេលនោះ សម្រាប់ពួកគេ ពេលដប់ពាន់ឆ្នាំកន្លងទៅដូចជាមុហូរតតែមួយ។
Verse 34
मोहितेष्वथ दैत्येषु सर्वे देवाः सवासवाः / विमुक्तोपद्रवा ब्रह्मन्नामोदं परमं ययुः
ពេលពួកដៃត្យត្រូវបានបំភាន់ហើយ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ ទេវតាទាំងអស់ជាមួយឥន្ទ្រ បានរួចផុតពីគ្រោះរំខាន និងឈានដល់អំណរខ្ពស់បំផុត។
Verse 35
कदाचिदथ देवेन्द्रं वीक्ष्य सिंहासने स्थितम् / सर्वदेवैः परिवृतं नारदो मुनिराययौ
ម្តងមួយ នារទមុនីបានឃើញព្រះឥន្ទ្រៈអង្គុយលើសីហាសន៍ ហើយត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយទេវទាំងអស់ ក៏បានមកដល់ទីនោះ។
Verse 36
प्रणम्य मुनिशार्दूलं ज्वलन्तमिव पावकम् / कृताञ्जलिपुटो भूत्वा देवेशो वाक्यमब्रवीत्
ក្រោយពេលគោរពបូជាមុនីដ៏ប្រសើរ ដែលភ្លឺរលោងដូចភ្លើងហើយ ព្រះអធិទេវបានប្រណមដៃ ហើយនិយាយពាក្យនេះ។
Verse 37
भगवन्सर्वधर्मज्ञ परापरविदां वर / तत्रैव गमनं ते स्याद्यं धन्यं कर्तुमिच्छसि
ឱ ព្រះបរមគ្រូ! អ្នកជាអ្នកដឹងធម៌ទាំងអស់ និងជាអ្នកប្រសើរនៅក្នុងចំណោមអ្នកដឹងអំពីអ្វីខ្ពស់និងទាប; សូមដំណើររបស់អ្នកទៅកាន់ទីកន្លែងដែលអ្នកប្រាថ្នាធ្វើបុណ្យដ៏មង្គល។
Verse 38
भविष्यच्छोभनाकारं तवागमनकारणम् / त्वद्वाक्यामृतमाकर्ण्य श्रवणानन्दनिर्भरम् / अशेषदुःखान्युत्तीर्य कृतार्थः स्यां मुनीश्वर
មូលហេតុនៃការមកដល់របស់អ្នក នឹងក្លាយជារូបមង្គលនៅពេលអនាគត។ ដោយស្តាប់អម្រឹតនៃពាក្យអ្នក ដែលបំពេញត្រចៀកដោយសេចក្តីអានន្ទ ឱ មុនីឥស្វរ សូមឲ្យខ្ញុំឆ្លងកាត់ទុក្ខទាំងអស់ ហើយបានសម្រេចគោលបំណង។
Verse 39
नारद उवाच अथ संमोहितो भण्डो दैत्येन्द्रो विष्णुमायया / तया विमुक्तो लोकांस्त्रीन्दहेताग्निरिवापरः
នារទបាននិយាយថា—បន្ទាប់មក ស្តេចអសុរ ភណ្ឌ ត្រូវបានមាយារបស់ព្រះវិษ្ណុបន្លំឲ្យវង្វេង; ពេលបានរួចផុតពីមាយានោះ គាត់ក៏ដូចជាភ្លើងមួយទៀត ដែលចង់ដុតបំផ្លាញលោកទាំងបី។
Verse 40
अधिकस्तव तेजोभिरस्त्रैर्मायाबलेन च / तस्य तेजो ऽपहारस्तु कर्तव्यो ऽतिबलस्य तु
តេជៈរបស់អ្នកកើនឡើងដោយអាវុធ និងកម្លាំងម៉ាយា; ដូច្នេះត្រូវធ្វើការដកយកតេជៈរបស់អ្នកមានកម្លាំងលើសលប់នោះ។
Verse 41
विनाराधनतो देव्याः पराशक्तेस्तु वासव / अशक्यो ऽन्येन तपसा कल्पकोटिशतैरपि
ឱ វាសវ! បើគ្មានការគោរពបូជាទេវី ព្រះបរមសក្តិ នោះមិនអាចសម្រេចបានដោយតបៈផ្សេងទៀត ទោះបីជាឆ្លងកាត់កល្បរាប់រយកោដិក៏ដោយ។
Verse 42
पुरैवोदयतः शत्रोराराधयत बालिशाः / आराधिता भगवती सा वः श्रेयो विधास्यति
ឱ អ្នកសាមញ្ញ! ចូរគោរពបូជាមុនពេលសត្រូវកើតឡើង; ព្រះភគវតីទេវីដែលបានបូជានោះ នឹងប្រទានសេចក្តីសុខសុភមង្គលដល់អ្នកទាំងអស់។
Verse 43
एवं संबोधितस्तेन शक्रो देवगणेश्वरः / तं मुनिं पूजयामास सर्वदेवैः समन्वितः / तपसे कृतसन्नाहो ययौ हैमवतं तटम्
ពេលត្រូវបានណែនាំដូច្នេះ សក្រា អធិការនៃក្រុមទេវតា បានបូជាមុនីនោះជាមួយទេវតាទាំងអស់; បន្ទាប់មកបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់តបៈ ហើយទៅកាន់ឆ្នេរហៃមវត។
Verse 44
तत्र भागीरथीतीरे सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वले / पराशक्तेर्महापूजां चक्रे ऽखिलसुरैः समम् / इन्द्रप्रस्थमभून्नाम्रा तदाद्यखिलसिद्धिदम्
នៅទីនោះ ក្បែរឆ្នេរភាគីរថី ដែលភ្លឺរលោងដោយផ្កានៃគ្រប់រដូវកាល គាត់បានធ្វើមហាបូជាចំពោះព្រះបរមសក្តិ ជាមួយទេវតាទាំងអស់; ចាប់តាំងពីពេលនោះ វាត្រូវបានហៅថា ‘ឥន្ទ្រប្រស្ថ’ ដែលប្រទានសិទ្ធិទាំងអស់តាំងពីដើម។
Verse 45
ब्रह्मात्मजोपदिष्टेन कुर्वतां विधिना पराम् / देव्यास्तु महतीं पूजां जपध्यानरतात्मनाम्
អ្នកដែលអនុវត្តតាមវិធីបូជាខ្ពង់ខ្ពស់ដែលកូនប្រុសព្រះព្រហ្មបានបង្រៀន ដោយចិត្តជាប់លាប់ក្នុងជបៈ និងសមាធិ នោះមានការបូជាទេវីយ៉ាងមហិមា។
Verse 46
उग्रे तपसि संस्थानामनन्या र्पितचेतसाम् / दशवर्षसहस्राणि दशाहानि च संययुः
សម្រាប់អ្នកដែលឈរជាប់ក្នុងតបៈដ៏ខ្លាំង ដោយចិត្តស្មោះតែមួយ បានកន្លងផុតទៅដប់ពាន់ឆ្នាំ និងបន្ថែមទៀតដប់ថ្ងៃ។
Verse 47
मोहितानथ तान्दृष्ट्वा भृगुपुत्रो महामतिः / भण्डासुरं समभ्येत्य निजगाद पुरोहितः
ពេលឃើញពួកគេត្រូវមាយាលួងលោម មហាបញ្ញា កូនប្រុសភ្រឹគុ ដែលជាព្រូហិត បានចូលទៅជិត ភណ្ឌាសុរ ហើយនិយាយថា។
Verse 48
त्वामेवाश्रित्य राचैन्द्र सदा दानवसत्तमाः / निर्भयास्त्रिषु लोकेषु चरन्तीच्छविहारिणः
ឱ ព្រះរាជាធិរាជ! ដោយពឹងផ្អែកលើព្រះអង្គតែមួយ ពួកទានវៈដ៏ប្រសើរ តែងដើរលេងដោយមិនភ័យខ្លាច ក្នុងបីលោក តាមចិត្តប្រាថ្នា។
Verse 49
जातिमात्रं हि भवतो हन्ति सर्वान्सदा हरिः / तेनैव निर्मिता माया यया संमोहितो भवान्
ពិតប្រាកដណាស់ ព្រះហរិ តែងបំផ្លាញតែពួកជាតិរបស់អ្នកជានិច្ច; ហើយព្រះអង្គនោះឯងបានបង្កើតមាយា ដែលធ្វើឲ្យអ្នកត្រូវមោហៈ។
Verse 50
भवन्तं मोहितं दृष्ट्वा रन्ध्रान्वेषण तत्परः / भवतां विजयार्थाय करोतीन्द्रो महत्तपः
ដោយឃើញអ្នកទាំងឡាយត្រូវមាយាធ្វើឲ្យវង្វេង ឥន្ទ្រាដែលខិតខំស្វែងរកចន្លោះកំហុស កំពុងធ្វើតបៈដ៏មហិមា ដើម្បីជ័យជម្នះរបស់អ្នកទាំងឡាយ។
Verse 51
यदि तुष्टा जगद्धात्री तस्यैव विजयो भवेत् / इमां मायामयीं त्यक्त्वा मन्त्रिभिः सहितो भवान् / गत्वा हैमवतं शैलं परेषां विघ्नमाचर
បើព្រះនាងជគទ្ធាត្រី (អ្នកគាំទ្រពិភពលោក) ពេញព្រះហឫទ័យ នោះជ័យជម្នះនឹងជារបស់នាងតែមួយ។ ដូច្នេះ ចូរលះបង់សភាពមាយានេះ ហើយទៅជាមួយមន្ត្រីទាំងឡាយកាន់ភ្នំហៃមវត ដើម្បីបង្កឧបសគ្គដល់សត្រូវ។
Verse 52
एवमुक्तस्तु गुरुणा हित्वा पर्यङ्कमुत्तमम् / मन्त्रिवृद्धानु पाहूय यथावृत्तान्तमाह सः
ពេលគ្រូបាននិយាយដូច្នេះ គាត់បានចាកចេញពីគ្រែដ៏ប្រសើរ ហៅមន្ត្រីចាស់ទុំមក ហើយប្រាប់រឿងរ៉ាវតាមពិត។
Verse 53
तच्छ्रुत्वा नृपतिं प्राह श्रुतवर्मा विमृश्य च / षष्टिवर्षसहस्राणां राज्यं तव शिवार्पितम्
ពេលបានឮដូច្នេះ ស្រុតវර්មា បានពិចារណា rồi និយាយទៅកាន់ស្តេចថា៖ រាជ្យរបស់អ្នកអស់៦ម៉ឺនឆ្នាំ ត្រូវបានអർපិតជូនព្រះសិវៈ។
Verse 54
तस्मादप्यधिकं वीर गतमासीदनेकशः / अशक्यप्रतिकार्यो ऽयं यः कालशिवचोदितः
ឱវីរៈ ពេលវេលាដែលលើសពីនោះក៏បានកន្លងផុតទៅជាច្រើនដងហើយ។ អ្វីដែលត្រូវបានជំរុញដោយកាល និងព្រះសិវៈ នោះមិនអាចទប់ទល់បានទេ។
Verse 55
अशक्यप्रतिकार्यो ऽयं तदभ्यर्चनतो विना / काले तु भोगः कर्त्तव्यो दुःखस्य च सुखस्य वा
ដោយគ្មានការគោរពបូជាព្រះអង្គ នេះមិនអាចទប់ទល់បានទេ។ ពេលវេលាមកដល់ ទុក្ខឬសុខ ក៏ត្រូវទទួលរងផល។
Verse 56
अथाह भीमकर्माख्यो नोपेक्ष्यो ऽरिर्यथाबलम् / क्रियाविघ्ने कृते ऽस्माभिर्विजयस्ते भविष्यति
បន្ទាប់មក អ្នកដែលហៅថា ភីមកರ್ಮ បាននិយាយថា—កុំមើលរំលងសត្រូវតាមកម្លាំងរបស់គេ។ យើងបានបង្កឧបសគ្គដល់សកម្មភាពរបស់គេហើយ ដូច្នេះជ័យជម្នះនឹងជារបស់អ្នក។
Verse 57
तव युद्धे महाराज परार्थं बलहारिणी / दत्ता विद्या शिवेनैव तस्मात्ते विजयः सदा
មហារាជា ក្នុងសង្គ្រាមរបស់អ្នក វិទ្យាដែលដកយកកម្លាំងដើម្បីប្រយោជន៍ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ នោះព្រះសិវៈផ្ទាល់បានប្រទាន។ ដូច្នេះជ័យជម្នះរបស់អ្នកមានជានិច្ច។
Verse 58
अनुमेने च तद्वाक्यं भण्डो दानवनायकः / निर्गत्य सहसेनाभिर्ययौ हैमवतं तटम्
មេដឹកនាំដានវៈ ឈ្មោះ ភណ្ឌៈ បានយល់ព្រមតាមពាក្យនោះ។ គាត់ចេញដំណើរជាមួយកងទ័ពទៅកាន់ច្រាំងហៃមវត។
Verse 59
तपोविघ्नकरान्दृष्ट्वा दानवाञ्जगदंबिका / अलङ्घ्यमकरोदग्रे महाप्राकारमुज्ज्वलम्
ពេលឃើញដានវៈដែលបង្កឧបសគ្គដល់តបៈ ជគទំបិកា បានបង្កើតជញ្ជាំងធំភ្លឺរលោងនៅខាងមុខ ដែលមិនអាចឆ្លងកាត់បាន។
Verse 60
तं दृष्ट्वा दानवेन्द्रो ऽपि किमेतदिति विस्मितः / संक्रुद्धो दानवास्त्रेण बभञ्जातिबलेन तु
ពេលឃើញដូច្នោះ មហាក្សត្រដានវក៏ភ្ញាក់ផ្អើលថា «នេះជាអ្វី?» ហើយខឹងខ្លាំង ប្រើអាវុធដានវ បំផ្លាញវាដោយកម្លាំងដ៏មហិមា។
Verse 61
पुनरेव तदग्रे ऽभूदलङ्घ्यः सर्वदानवैः / वायव्यास्त्रेण तं धीरो बभञ्ज च ननाद च
ម្តងទៀត វាបានលេចឡើងនៅមុខគាត់ ជាអ្វីដែលដានវទាំងអស់ក៏មិនអាចឆ្លងកាត់បាន។ ពេលនោះ វីរបុរសដ៏មាំមួនបានបំបែកវាដោយអាវុធវាយវ្យ ហើយបន្លឺសំឡេងគំហុក។
Verse 62
पौनः पुन्येन तद्भस्म प्राभूत्पुनरुपस्थितम् / एतद्दृष्ट्वा तु दैत्येन्द्रो विषण्मः स्वपुरं ययौ
ទោះបីធ្វើម្តងហើយម្តងទៀត ក៏ផេះនោះបានលេចឡើងវិញ។ ឃើញដូច្នេះ មហាក្សត្រដៃត្យក៏សោកសៅ ហើយត្រឡប់ទៅក្រុងរបស់ខ្លួន។
Verse 63
तां च दृष्ट्वा जगद्धात्रीं दृष्ट्वा प्राकारमुज्ज्वलम् / भयाद्विव्यथिरे देवा विमुक्तसकलक्रियाः
ពេលឃើញព្រះជគទ្ធាត្រី និងជញ្ជាំងពន្លឺចែងចាំង នាទេវតាទាំងឡាយក៏ញ័រដោយភ័យ ហើយបោះបង់សកម្មភាពទាំងអស់។
Verse 64
तानुवाच ततः शक्रो दैत्येन्द्रो ऽयमिहागतः / अशक्यः समरे योद्धुमस्माभिरखिलैरपि
បន្ទាប់មក សក្របាននិយាយទៅកាន់ពួកគេថា «មហាក្សត្រដៃត្យបានមកដល់ទីនេះហើយ; ទោះយើងទាំងអស់គ្នាក៏មិនអាចប្រយុទ្ធនឹងគាត់ក្នុងសមរភូមិបានទេ»។
Verse 65
पलायितानामपि नो गतिरन्या न कुत्रचित् / कुण्डं योजनविस्तारं सम्यक्कृत्वा तु शोभनम्
សូម្បីតែអ្នកដែលរត់គេច ក៏គ្មានទីទៅផ្សេងទៀតឡើយ មិនមានកន្លែងណាទេ។ ដូច្នេះបានរៀបចំ «កុណ្ឌ» ឲ្យល្អប្រណិត មានទទឹងមួយយោជន៍ ដោយធ្វើឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។
Verse 66
महायागविधानेन प्रणिधाय हुताशनम् / यजामः परमां शाक्तिं महामासैर्वयं सुराः
ដោយវិធីនៃមហាយាគៈ បានដាក់អគ្គិ (ហុតាសន) ឲ្យតាំងមាំ។ យើងទេវតាទាំងឡាយ បូជាព្រះសក្តិដ៏អធិឋានខ្ពស់បំផុត ដោយខែមហាៗ។
Verse 67
ब्रह्मभूता भविष्यामो भोक्ष्यामो वा त्रिविष्टपम् / एवमुक्तास्तु ते सर्वेदेवाः सेन्द्रपुरोगमाः
«យើងនឹងក្លាយជាព្រហ្មសភាព ឬនឹងបានរីករាយនៅត្រីវិष्टប (សួគ៌)»។ ពេលនិយាយដូច្នេះ ទេវតាទាំងអស់ ដោយមានឥន្ទ្រជាមុខ បានទទួលពាក្យនោះ។
Verse 68
विधिवज्जुहुवुर्मांसान्युत्कृत्योत्कृत्य मन्त्रतः / हुतेषु सर्वमांसेषु पादेषु च करेषु च
ពួកគេបានបូជាសាច់ ដោយកាត់ចេញៗ តាមមន្ត្រ និងតាមវិធីត្រឹមត្រូវ។ ពេលសាច់ទាំងអស់ត្រូវបានបូជា ទាំងនៅជើង និងនៅដៃផងដែរ។
Verse 69
होतुमिच्छत्सु देवेषु कलेवरमशेषतः / प्रादुर्बभूव परमन्तेजः पुञ्जो ह्यनुत्तमः
នៅពេលទេវតាទាំងឡាយប្រាថ្នាចង់បូជារូបកាយទាំងមូល ដោយមិនសល់អ្វីទេ នោះបានបង្ហាញឡើងនូវពន្លឺដ៏អស្ចារ្យបំផុត ជាគំនរតេជៈអនุต្តម។
Verse 70
तन्मध्यतः समुदभूच्चक्राकारमनुत्तमम् / तन्मध्ये तु महादेवीमुदयार्कसमप्रभाम्
ពីកណ្ដាលនោះ បានកើតឡើងនូវរូបរាងដូចកង់ចក្រ ដ៏ប្រសើរឥតប្រៀប; ហើយនៅកណ្ដាលចក្រ នាងមហាទេវីបានបង្ហាញ ពន្លឺដូចព្រះអាទិត្យរះ។
Verse 71
जगदुज्जीवनकरीं ब्रह्मविष्णुशिवात्मिकाम् / सौन्दर्यसारसीमां तामानन्दरससागराम्
នាងជាអ្នកបង្កើតជីវិតដល់លោក មានសភាពជាប្រាហ្មា–វិෂ្ណុ–សិវៈ; ជាព្រំដែនខ្ពស់បំផុតនៃសារសម្រស់ និងជាសមុទ្រនៃរសអានន្ទ។
Verse 72
जपाकुसुमसंकाशां दाडिमीकुसुमांबराम् / सर्वाभरणसंयुक्तां शृङ्गारैकरसालयाम्
នាងភ្លឺរលោងដូចផ្កាជបា ពាក់ពណ៌សម្លៀកបំពាក់ដូចផ្កាទទឹម; តុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការទាំងអស់ និងជាទីស្ថិតនៃរសស្រីងការតែមួយ។
Verse 73
कृपातरङ्गितापाङ्गनयनालोककौमुदीम् / पाशाङ्कुशेक्षुकोदण्डपञ्चबाणलसत्कराम्
ពីចុងភ្នែកដែលរលកដោយព្រះមេត្តា បានបញ្ចេញពន្លឺដូចចន្ទ; ហើយនៅក្នុងដៃនាង មានបាស អង្គុស ធ្នូអំពៅ និងព្រួញប្រាំដើមភ្លឺចែងចាំង។
Verse 74
तां विलोक्य महादेवीं देवाः सर्वे सवासवाः / प्रणेमुर्मुदितात्मानो भूयोभूयो ऽखिलात्मिकम्
ពេលបានឃើញមហាទេវីនោះ ព្រះទេវទាំងអស់ជាមួយឥន្ទ្រា មានចិត្តរីករាយ ហើយបានក្រាបបង្គំម្តងហើយម្តងទៀតចំពោះទេវីដែលជាព្រលឹងនៃសព្វសត្វ។
Verse 75
तया विलोकिताः सद्यस्ते सर्वे विगतज्वराः / संपूर्णाङ्गा दृढतरा वज्रदेहा महाबलाः / तुष्टुवुश्च महादेवीमंबिकामखिलार्थदाम्
ពេលព្រះទេវីទត់មើលតែម្ដង ពួកគេទាំងអស់ក៏ភ្លាមៗផុតពីជំងឺក្តៅខ្លួន។ អវយវៈពេញលេញ កាយរឹងដូចវជ្រៈ និងមានកម្លាំងមហិមា។ បន្ទាប់មកពួកគេបានសរសើរមហាទេវី អំបិកា អ្នកប្រទានគោលបំណងទាំងអស់។
Frequently Asked Questions
He is described as arising from Rudra’s wrath-fire (rudrakopānala), which encodes a causal theology: destructive emotion becomes a generative force producing an antagonist whose nature is intrinsically raudra, thereby justifying the scale of later cosmic conflict.
Śukra functions as priest-statesman (purohita), performing abhiṣeka and supplying legitimizing regalia/boons; Maya functions as the daitya master-architect, producing Śoṇitapura in an Amarapura-like form through mythic craftsmanship, enabling a fully realized demon-polity.
It establishes the ‘ego-sovereignty’ complex: an antagonist gains ritual legitimacy, imperishable insignia, and a totalizing military apparatus. This is the narrative prerequisite for Shākta resolution, where Devī’s order must counter not merely a demon but a cosmically sanctioned regime.