Shloka 104
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
चन्द्रस्य षोडशो भागो भार्गवस्तु विधीयते / विष्कंभान्मण्डलाच्चैव योजनाग्रात्प्रमाणतः
Transliteration
candrasya ṣoḍaśo bhāgo bhārgavastu vidhīyate / viṣkaṃbhānmaṇḍalāccaiva yojanāgrātpramāṇataḥ
Translation
ភារគវៈ (ព្រះសុក្រក្រ) ត្រូវបានកំណត់តាមមាត្រដ្ឋានមួយភាគដប់ប្រាំមួយនៃព្រះចន្ទ; ដោយយោងតាមអង្កត់ផ្ចិតមណ្ឌល និងប្រវែងយោជនៈ។
Word by Word
चन्द्रस्यof the Moon
चन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
षोडशःsixteenth
षोडशः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootषोडश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक-विशेषण
भागःportion/part
भागः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भार्गवःBhārgava (Venus)
भार्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
विधीयतेis assigned/laid down
विधीयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि√धा (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive), आत्मनेपद
विष्कंभात्from the diameter
विष्कंभात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootविष्कम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
मण्डलात्from the disk/orb
मण्डलात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
एवindeed/just
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
योजनाग्रात्from (the unit of) a yojana as basis
योजनाग्रात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (योजनस्य अग्रं = yojana-unit as measure)
प्रमाणतःaccording to measure
प्रमाणतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रमाणतः (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)