Shloka 58
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
प्राकाश्यं च तथौष्ण्यं च सौराग्नेये च तेजसी / परस्परानुप्रवेशाद्दीप्येते तु दिवानिशम्
Transliteration
prākāśyaṃ ca tathauṣṇyaṃ ca saurāgneye ca tejasī / parasparānupraveśāddīpyete tu divāniśam
Translation
ក្នុងតេជស៍ទាំងពីរ គឺសូរិយៈ និងអគ្គី មានទាំងពន្លឺ និងកម្ដៅ; ដោយការចូលរួមជ្រៀតចូលគ្នា វាបញ្ចេញពន្លឺទាំងថ្ងៃទាំងយប់។
Word by Word
प्राकाश्यम्brightness
प्राकाश्यम्:
कर्ता (Karta/Subject, with tejasī)
TypeNoun
Rootप्रकाश्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तथाalso/likewise
तथा:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चय (adverb: 'thus/also')
औष्ण्यम्heat
औष्ण्यम्:
कर्ता (Karta/Subject, with tejasī)
TypeNoun
Rootऔष्ण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
सौराग्नेयेin the solar-and-fiery (pair)
सौराग्नेये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative: 'in the solar and fiery (energies)')
TypeAdjective
Rootसौर + आग्नेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), सप्तमी (Loc.7), द्विवचन/बहुवचन-रूपे (here: सप्तमी-द्विवचन as agreeing with तेजसी); द्वन्द्व-समास (solar-and-fiery) used adjectivally
चand
च:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
तेजसीthe two energies/lusters
तेजसी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom.1), द्विवचन (du.)
परस्परmutually
परस्पर:
सम्बन्ध (Mutual relation)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; परस्पर-भाव (mutual: 'each other')
अनुप्रवेशात्from mutual interpenetration
अनुप्रवेशात्:
हेतु/अपादान (Cause/Ablative)
TypeNoun
Rootअनु-प्र-विश् (धातु) + घञ्/भाव (कृदन्त-प्रातिपदिक: प्रवेश)
Formपुंलिङ्ग (m.)/नपुंसक (n.) 'प्रवेश' here as भाव; पञ्चमी (Abl.5), एकवचन; हेतु-अर्थ (ablative of cause)
दीप्येतेshine
दीप्येते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootदीप् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), द्विवचन (du.); आत्मनेपद; कर्तरि: 'shine'
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेष/विरोध
दिवाby day
दिवा:
कालाधिकरण (Time)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (time adverb)
निशम्by night
निशम्:
कालाधिकरण (Time)
TypeIndeclinable
Rootनिशा (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (adverbial accusative): 'by night'